Kriza presidenciale në pikën e fundit: Sot skadon afati, Kosova rrezikon zgjedhjet e jashtëzakonshme

Përfundon sot afati i përcaktuar kushtetues për zgjedhjen e Presidentit të Republikës së Kosovës. Bazuar në interpretimin e Gjykatës Kushtetuese, periudha 60-ditore për këtë proces ka filluar më 8 gusht dhe mbyllet zyrtarisht ditën e sotme. Sipas rregullave institucionale, legjislativi duhet të përmbyllë procedurat për votimin e kreut të shtetit brenda këtij afati. Nëse kjo nuk arrihet, Kuvendi shpërndahet automatikisht dhe vendi drejtohet drejt zgjedhjeve të reja parlamentare. Mandati kushtetues parasheh që zgjedhjet e parakohshme të organizohen brenda një periudhe 45-ditore nga momenti i shpërndarjes së Kuvendit. Në këtë skenar, dita e fundit e mundshme për mbajtjen e tyre është e diela e datës 15 nëntor. Debati rreth zgjedhjes së Presidentit ka dominuar skenën politike gjatë javëve të fundit, ndërkohë që subjektet politike nuk kanë arritur të konsensusohen për një emër të përbashkët dhe sigurimin e votave të nevojshme. Ky epilog i Gjykatës Kushtetuese erdhi si pasojë e shqyrtimit të kërkesave të paraqitura nga deputetët e PDK-së lidhur me procesin e konstituimit të Kuvendit dhe ngritjen e Qeverisë. Gjykata konstatoi se Kuvendi u konstitua tej afatit kushtetues të 8 gushtit, datë kjo që shënoi edhe nisjen e afatit 60-ditor për zgjedhjen presidenciale, i cili përfundon më 6 tetor 2026. Pas zgjedhjeve të 7 qershorit, seanca për themelimin e Kuvendit e cila nisi më 6 gusht u shty në dy raste me kërkesë të Albin Kurtit. Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje refuzoi të propozojë kandidatin për kryetar të Kuvendit, duke arsyetuar nevojën për një pakt paraprak rreth postit të Presidentit. Pavarësisht kësaj, në datën 8 gusht kur edhe skadoi afati i përcaktuar për konstituimin e Kuvendit, kryesuesi i seancës, Avni Dehari, vendosi sërish ta ndërpresë atë. Qëndrimi i Lëvizjes Vetëvendosje mbeti i pandryshuar se procesi nuk mund të avanconte pa një marrëveshje paraprake për kreun e shtetit, ndërsa Kuvendi mori formë përfundimtare vetëm më 13 shtator. Në rrafshin e negocimeve, pas disa takimeve të zhvilluara, Kurti dhe kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhiku, kishin njoftuar dakordësinë për emrin e Bekim Sejdiut si kandidat presidencial. Megjithatë, kjo marrëveshje u kundërshtua nga gjashtë deputetë të LDK-së, ndërsa vetë Sejdiu më vonë njoftoi tërheqjen nga gara. Kujtojmë se zgjedhjet e 7 qershorit ishin pasojë e ngërçit të mëparshëm politik dhe dështimit të partive për të gjetur një konsensus për Presidentin. Nëse dita e sotme mbyllet pa një marrëveshje dhe pa zgjedhjen e kreut të shtetit, Kosova pritet të ballafaqohet me zgjedhje të reja parlamentare, të katërtat me radhë brenda një harku kohor prej dy vitesh.