I shpëton dëbimit nga Britania 39-vjeçari me dosje të rëndë kriminale, gjyqtari: Rrezikon keqtrajtim në Kosovë si pjesë e komunitetit rom

Një shtetas 39-vjeçar me origjinë nga Kosova ka siguruar të drejtën për të vijuar qëndrimin në Mbretërinë e Bashkuar, mbështetur në legjislacionin për të drejtat e njeriut, pasi një gjykatës arriti në përfundimin se ai mund të përballet me trajtim çnjerëzor në vendlindje për shkak të përkatësisë së tij etnike rome. Bëhet fjalë për Avdi Alijajn, i cili hyri ilegalisht në territorin britanik në moshën 14-vjeçare dhe rezulton i dënuar për rreth 50 vepra të ndryshme penale. Dosja e tij përfshin krime që nga vjedhjet me thyerje e posedimi i lëndëve narkotike, deri te drejtimi i mjetit në gjendje të dehur apo nën ndikimin e drogës. Gjatë seancave në një gjykatë të shkallës së parë për çështjet e emigracionit në Newport të Uellsit të Jugut, u zbulua se Alija ishte përfshirë në një ngjarje të rëndë në vitin 2018. Ai kishte qenë pjesë e një grupi kriminal që rrëmbeu një person nën kërcënimin e armës së ftohtë, duke e detyruar të hynte në një automjet. Më pas, Alija ndihmoi që viktima e pafuqishme të futej në banesën e tij modeste, ku u mbajt peng, u dhunua fizikisht dhe u kanos se do të plagosej me thikë ose do t'i hidhej ujë i vluar nëse nuk paguante shumën prej 50,000 paundësh. Pas rreth katër orë e gjysmë ankthi, i dëmtuari arriti të shpëtojë duke thyer me shqelma xhamin e dritares dhe duke u hedhur nga ballkoni i katit të dytë drejt oborrit poshtë. Organi i gjykimit vlerësoi se Alija mbante një rol qendror në këtë rrëmbyer, duke vënë në dispozicion banesën e tij si burg ilegal, duke lehtësuar futjen me dhunë të viktimës dhe duke siguruar një bluzë për t'i lidhur gjymtërat e poshtme. Si pasojë e dhunës brutale, viktima pësoi lëndë të rënda në trup, qafë dhe gjymtëra, duke iu nënshtruar pesë ndërhyrjeve kirurgjikale gjatë tre javëve të kaluara në spital. Për këtë krim, Alija u dënua me nëntë vite burg për privim të paligjshëm të lirisë dhe një vit shtesë për shkaktim të dëmtimeve të rënda trupore. Në mars të vitit 2022, ish-ministrja e Brendshme, Priti Patel, lëshoi një urdhër dëbimi ndaj tij, me argumentin se ai përbënte një rrezik të theksuar për sigurinë publike të komunitetit. Pasi humbi apelin e parë bazuar në Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut (KEDNJ), ku gjykata fillimisht mbështeti vendimin e ish-ministres më 31 mars 2025, i dënuari kërkoi sërish rishqyrtim të çështjes pasi kishte fituar lirinë me kusht. Më 29 shtator të këtij viti, çështja e tij kaloi në duart e gjyqtarit të emigracionit, Ian Boyes. Gjatë procesit u dëgjua se Alija kishte lindur në Kosovë nga prindër romë, të cilët mbetën të vrarë gjatë konfliktit të viteve 1998–1999, periudhë në të cilën u shkatërrua edhe banesa e tyre. Në vitin 2002, ai mbërrit në Britani i fshehur në pjesën e pasme të një kamioni dhe që prej atëherë krijoi një histori të gjatë kriminale, siç konstatoi vetë gjyqtari Boyes në relacionin e tij. Megjithëse u cilësua si rrezik shoqëror – çka e pengonte të kërkonte azil sipas Konventës së Gjenevës – atij iu lejua të kundërshtonte dëbimin përmes neneve 2, 3 dhe 4 të KEDNJ-së, që mbrojnë të drejtën e jetës dhe ndalojnë torturën, skllavërinë dhe punën e detyruar. Duke pranuar kërkesën e tij, gjyqtari Boyes arriti në përfundimin se mungesa e dokumentacionit që dëshmon shtetësinë kosovare të Alijajt, e ndërthurur me përkatësinë e tij etnike rome, e ekspozon atë ndaj rrezikut real të keqtrajtimit. Gjykata i dha peshë edhe dëshmisë së ekspertit Vebi Kosumi, i cili parashikoi se Alija do të ballafaqohej me diskriminim të rëndë, shfrytëzim dhe abuzim nëse do të kthehej në Kosovë. Në përmbyllje të vendimit të tij, gjyqtari Boyes nënvizoi se elementi kyç i kësaj çështjeje mbetet fakti se i kërkuari është person pa shtetësi të përcaktuar qartë, rrethanë kjo që ndikon drejtpërdrejt në fatin e tij ligjor në Mbretërinë e Bashkuar.