Krizë energjetike: G7 akordon 100 milionë fuçi naftë pas ultimatumit amerikan

Shtetet e G7, nën drejtimin e Francës, kanë zyrtarizuar vendimin për nxjerrjen në treg të 100 milionë fuçive naftë bruto dhe dizel, veprim ky i ndërmarrë pas paralajmërimeve të forta të Presidentit amerikan Donald Trump për ndalimin e eksporteve të dizelit. Fuqitë e G7 kanë dakordësuar lirimin e këtyre rezervave strategjike përgjatë një afati katërmujor, si një strategji e përbashkët për të frenuar rritjen e pajustifikuar të çmimeve energjetike, me vëmendje parësore te derivatet e naftës, veçanërisht dizeli. Ky operacion do të menaxhohet drejtpërdrejt nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA). Sipas komunikatës zyrtare të G7, një pjesë e konsiderueshme e dizelit do të dërgohet në treg brenda 20 ditëve të para të nisjes së kësaj nisme. Kreu i shtetit francez, Emmanuel Macron, vendi i të cilit udhëheq aktualisht presidencën e G7, theksoi se aleatët janë bashkuar për të zbutur faturën e rëndë të energjisë për qytetarët dhe ekonomitë e tyre. “Ne do të zbatojmë angazhimet tona përmes një lirimi të koordinuar, nëpërmjet IEA-së, të 100 milionë fuçive, duke filluar menjëherë dhe duke zgjatur për katër muaj”, theksohet në deklaratën zyrtare. Ky vendim vjen si pasojë e presionit të vazhdueshëm diplomatik nga Uashingtoni ndaj vendeve partnere për të shfrytëzuar rezervat e tyre emergjente, në kohën kur tregu global po përballet me çmime të larta dhe furnizime të kufizuara të dizelit. Ndërkohë, gjatë orëve të para të së premtes, Komisioni Evropian kishte shprehur pakënaqësi ndaj qasjes së Uashingtonit, duke i cilësuar si “kërcënime” presionet amerikane për t'i detyruar shtetet evropiane të ndërmarrin veprime të menjëhershme. Megjithatë, një bisedë telefonike gjatë natës mes Presidentit Macron dhe homologut të tij amerikan Donald Trump rezultoi përcaktuese për të bindur Parisin që të ndërmarrë këtë hap, duke shmangur kështu efektet negative të një bllokimi të mundshëm të eksporteve amerikane të dizelit. Paketa e ndërmarrjes së G7 përfshin gjithashtu masa konkrete për shtimin e kapaciteteve përpunuese në rafineri, si dhe një zotim të prerë për të mos vendosur kufizime në tregtinë e energjisë mes vendeve anëtare. Nëse shpërndarja e 100 milionë fuçive do të realizohej në mënyrë lineare gjatë katër muajve, kjo do të përfaqësonte afërsisht 830 mijë fuçi në baza ditore. Pavarësisht kësaj, efekti i vërtetë në treg do të kushtëzohet nga ritmi me të cilin shtetet do të hapin rezervat e tyre, si dhe nga vëllimi i naftës që do të mund të shndërrohet realisht në karburant të gatshëm për përdorim. Natyrisht, zhbllokimi i rezervave bruto nuk sjell menjëherë sasi shtesë të dizelit në pikat e karburantit. Ky proces kërkon kohë për përpunim në rafineri, ndërsa sfidat logjistike dhe lloji i naftës në dispozicion luajnë rol kyç në sasinë përfundimtare që arrin te konsumatori. Kjo masë emergjente synon të sjellë një farë qetësie në tregje në prag të stinës së dimrit, periudhë kjo kur kërkesa për ngrohje, dizel dhe produkte të tjera të naftës shënon rritje të ndjeshme.