Përplasjet rreth Gjykatës Speciale: Kur politika e brendshme rrezikon aleancat perëndimore të Kosovës

Gjatë vizitës së saj të zhvilluar ditën e djeshme në Kosovë, presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, zhvilloi takime zyrtare me ushtruesen e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, si dhe me kryeministrin e vendit, Albin Kurti. Në konferencën e përbashkët për media me kreun e ekzekutivit kosovar, ajo adresoi vendimin e 16 shtatorit të Gjykatës Speciale në Hagë ndaj Hashim Thaçit dhe tre ish-komandantëve të tjerë, të cilët u dënuan me një total prej 81 vitesh burgim. Von der Leyen riafirmoi qartë se ky proces gjyqësor nuk përbën një sulm apo synim kundër Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, ndërkohë që kërkoi gjithashtu që çdo nismë ligjore për këtë gjykatë të garantojë ruajtjen e pavarësisë së sistemit gjyqësor. Një zhvillim pozitiv në këtë vizitë ishte fakti se shefja e ekzekutivit të BE-së nuk e kundërshtoi mundësinë e hartimit dhe miratimit të një ligji të ri për Gjykatën Speciale. Ajo mund të kishte zgjedhur ta kushtëzonte integrimin evropian të Kosovës duke kërkuar bllokimin e një nisme të tillë në Kuvend, aq më tepër duke pasur parasysh se kjo gjykatë është një mekanizëm i përbashkët i Kosovës dhe shteteve sponsorizuese nga Bashkimi Europian. Megjithatë, pikërisht në këtë ambient institucionesh dhe vendimmarrjeje, qasja e një pjese të politikës dhe shoqërisë ngriti shqetësime serioze. Konkretisht, një grup protestuesish dolën përpara eskadrës së zonjës Ursula von der Leyen në Prishtinë, duke bllokuar rrugën e saj në një akt që dëmton imazhin e vendit. Nga ana tjetër, drejtuesit e Partisë Demokratike të Kosovës, përfshirë kryetarin Bedri Hamza dhe nënkryetaren Vlora Çitaku, lëshuan deklarata të ashpra dhe kritika ndaj ambasadorit britanik dhe diplomatëve të tjerë të akredituar në vend, duke përdorur një ton që u konsiderua fyes për Britaninë e Madhe. Ky ndryshim drastik në retorikë ka rënë në sy të opinionit publik, sidomos duke marrë parasysh se e gjithë kjo strukturë politike dikur shquhej për një qasje tejet përulëse ndaj çdo kërkese apo vendimi të faktorit perëndimor lidhur me dialogun dhe zgjidhjen e çështjeve me Serbinë. Në të kaluarën, krerët e PDK-së kanë kritikuar ashpër çdo lëvizje të kryeministrit Albin Kurti, duke e etiketuar atë si veprim anti-amerikan apo anti-perëndimor. Ata kanë përsëritur akuzat mbi masat ndëshkuese të BE-së ndaj Kosovës pas ngjarjeve të qershorit 2023 dhe vendosjes së kryetarëve të rinj në katër komunat veriore. Madje, përfaqësues të PDK-së, AAK-së dhe herë pas herë edhe të Lidhjes Demokratike të Kosovës, nuk ngurruan t'i krahasonin aksionet e qeverisë për shtrirjen e sovranitetit në veri me metodat e regjimit të Sllobodan Millosheviçit, duke ushqyer narrativën se “Albini po na prish marrëdhëniet me Amerikën dhe Europën”. Sot, pikërisht ata aktorë politikë që dikur e akuzonin Kurtin, po shfaqen me një qasje shumë më të ashpër dhe të papranueshme, duke sakrifikuar interesat madhore të shtetit për hatër të fatit të individëve të caktuar. T’i zësh rrugën zyrtares më të lartë të Bashkimit Europian në zemër të Prishtinës shkon përtej çdo standardi të miqësisë ndërkombëtare dhe traditës shqiptare. Gjykata Speciale dhe drejtuesit e institucioneve të BE-së nuk kanë lidhje të drejtpërdrejtë me njëri-tjetrin; ajo është themeluar nga vetë Kuvendi i Kosovës nën mbikëqyrjen e partnerëve evropianë dhe britanikë. Të protestosh sot kundër personaliteteve si Ursula von der Leyen për diçka që vetë klasa politike vendase e ka votuar dhe sponsorizuar dikur, përbën një paradoks politik që dëmton rëndë interesat strategjike të Kosovës.