Kriza e presidentit: Afati pesëditor për marrëveshje politike dhe rreziku i zgjedhjeve të reja

Kosova po kalon orët e saj më kritike sa i takon procesit të zgjedhjes së kreut të ri të shtetit. Forcat politike në vend kanë kohë vetëm deri më 6 tetor për të arritur një kompromis konsensual, në të kundërt institucionet rrezikojnë të zhbëhen dhe vendi do të detyrohet të kthehet sërish te kutive të votimit për zgjedhje të jashtëzakonshme parlamentare. Ky afat i ngushtë buron nga interpretimi i Gjykatës Kushtetuese, e cila gjatë javës së shkuar konfirmoi se afati prej 60 ditësh për zgjedhjen e presidentit ka nisur zyrtarisht që nga momenti i konstituimit të Kuvendit. Megjithëse liderët e subjekteve kryesore politike kanë theksuar publikisht se nuk dëshirojnë një palë zgjedhje të reja, deri më tani nuk është zyrtarizuar asnjë takim i përbashkët që do t'i jepte fund këtij bllokimi institucional. Kryeministri dhe njëkohësisht kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, ka paralajmëruar ndërmarrjen e hapave konkretë për takime me opozitën. Duke folur për këtë çështje, ai u shpreh se sapo të përfundojë takimi me presidenten e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, do të nisin menjëherë konsultimet me krerët opozitarë, me qëllim që situata të zgjidhet dhe vendi të ketë presidentin e ri më së largu deri më 6 tetor. Në krahun tjetër, Partia Demokratike e Kosovës ka shprehur gatishmërinë e saj për t'u ulur në bisedime rreth kësaj çështjeje, por ka kushtëzuar qëndrimin e saj politik me ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara. PDK kërkon vendosjen e një kufiri kohor për mandatin e Gjykatës Speciale, përfshirjen e një monitorimi ndërkombëtar në punën e saj, si dhe kalimin e disa rasteve të krimeve të luftës në juridiksionin e drejtësisë vendore. Këto kërkesa vijnë si pasojë e zhvillimeve dhe vendimeve të fundit ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi. Ndërkohë, marrëdhëniet e Vetëvendosjes me Aleancën për Ardhmërinë e Kosovës mbeten të ngrira. Ky subjekt opozitar ka refuzuar çdo ftesë për takim nga kryeministri Kurti, duke kërkuar plotësimin paraprak të kushteve të saj, ku ndër kryesoret mbetet çështja e projektit të gazit amerikan. Sa i përket Lidhjes Demokratike të Kosovës, ajo mbetet e vetmja forcë opozitare me të cilën Vetëvendosje kishte arritur paraprakisht një pajtim rreth emrit të kandidatit për president. Megjithatë, kjo mbështetje u lëkund pasi emri i propozuar i Bekim Sejdiut u tëhroq, shkak ky u bë kundërshtimi hapur nga gjashtë deputetë të LDK-së, duke pamundësuar kështu sigurimin e 80 votave të domosdoshme për dy rundet e para të votimit në Kuvend. Çfarë ndodh pas 6 tetorit? Nëse partitë dështojnë të gjejnë një gjuhë të përbashkët deri më 6 tetor, Kosova do të zhytet sërish në një cikël zgjedhor. Sipas parashikimeve kushtetuese, zgjedhjet e reja duhet të organizohen brenda një afati që nuk e kalon datën 15 nëntor. Një skenar i tillë do të prodhonte një ngarkesë të re institucionale dhe financiare, duke e çuar vendin në zgjedhje të reja brenda një harku kohor tejet të shkurtër, pas atyre të mbajtura në shkurt të vitit të kaluar, në dhjetor për shkak të dështimit të formimit të qeverisë, si dhe në qershor të këtij viti pas dështimit paraprak për zgjedhjen e presidentit.