Bashkimi historik në Luginë: Kurti bëhet faktor kyç për unifikimin e partive shqiptare përballë Beogradit

Për një periudhë të gjatë, skena politike shqiptare në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë ka qenë e copëtuar nga divergjencat ideologjike, ambiciet personale dhe mosmarrëveshjet rreth mënyrës së përfaqësimit të interesave kombëtare në Serbi. Megjithatë, kjo vjeshtë shënon një kthesë të rëndësishme, pasi tetë subjekte politike shqiptare kanë vendosur të bashkohen nën një listë të vetme, të quajtur “Koalicioni Shqiptar”, me synimin për të siguruar mandate parlamentare. Në këtë proces të vështirë të unifikimit, një rol vendimtar ka luajtur kryeministri i Kosovës, Albin Kurti. Duke shërbyer si ndërmjetësues, ai ka arritur t’i mbledhë në një tryezë të përbashkët krerët e partive, të cilët deri dje ishin rivalë të ashpër. Kjo lëvizje strategjike pritet të transformojë qasjen e shqiptarëve ndaj pushtetit në Beograd, por njëkohësisht nxit debate mbi shtrirjen e ndikimit të Prishtinës në politikën e brendshme të shqiptarëve të Luginës. Aleksandar Popov, nga Qendra për Rajonalizëm, vlerëson se ndërhyrja e Kurtit ka qenë e domosdoshme për të tejkaluar egoizmat politikë. Sipas tij, ky koalicion do ta bëjë zërin e shqiptarëve shumë më të fuqishëm dhe më të dëgjueshëm brenda Kuvendit të Serbisë. Në të njëjtën linjë është edhe Belgzim Kamberi nga Instituti për Politika Sociale “Musine Kokalari”, i cili shton se për vite me radhë, mungesa e një konsensusi kishte çuar drejt shuarjes së mekanizmave kyç të vetorganizimit, siç ishte Kuvendi i këshilltarëve shqiptarë të këtyre tri komunave. Sipas të dhënave të regjistrimit të popullsisë të vitit 2022, shqiptarët përbëjnë pakicën e katërt më të madhe në Serbi, me mbi 60,000 banorë. Visar Memeti, kreu i Alternativës për Ndryshim, tregon se marrëveshja u finalizua në takimin e dytë falë ndërmjetësimit të kryeministrit kosovar. “Në vitin 2020 kishim tre deputetë, por përçarja na çoi në vetëm një mandat. Synimi ynë tani është rikthimi i fuqisë sonë parlamentare përmes këtij bashkimi,” thekson Memeti. Shaip Kamberi, udhëheqësi i Partisë për Veprim Demokratik, i cili ka qenë përfaqësuesi i vetëm shqiptar në legjislaturën e kaluar, pranon se mes nënshkruesve ka pasur qëndrime diametralisht të kundërta për rrugën që duhet ndjekur. Megjithatë, ai vë në dukje se këshillat dhe ndërmjetësimi i Kurtit kanë qenë çelësi për të tejkaluar këto pengesa. Palët tashmë janë dakorduar që kjo frymë bashkëpunimi të vazhdojë edhe pas zgjedhjeve, për të vendosur në mënyrë të unifikuar mbi qëndrimin ndaj qeverisë së ardhshme serbe. Në këtë koalicion janë bërë bashkë: Partia për Veprim Demokratik, Alternativa për Ndryshim, Partia Demokratike, Partia Demokratike Shqiptare, Lëvizja për Progres Demokratik, Lëvizja për Reforma, Alternativa për Luginën dhe Unioni Demokratik i Shqiptarëve. Objektivi i tyre kryesor mbetet zbatimi i planit prej shtatë pikash, i cili është dakorduar më parë me Qeverinë e Serbisë për përmirësimin e pozitës së shqiptarëve në këto komuna.