Akti i bashkimit në Preshevë, Medvegjë e Bujanoc: Vota shqiptare të kthehet në peshë vendimtare politike

Intelektuali dhe publicisti nga Bujanoci, Refik Hasani, ka mirëpritur vendimin e forcave politike shqiptare në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc për të dalë me një front të përbashkët në zgjedhjet parlamentare në Serbi, të planifikuara për 25 tetor 2026. Gjatë një deklarate për media, Hasani ka kujtuar se ideja e një liste të vetme zgjedhore është një qëndrim që ai e ka mbrojtur pa ndërprerje që nga koha e Marrëveshjes së Konçulit, e arritur më 20 maj 2001, duke e riaktualizuar atë në çdo proces zgjedhor. "Dje, më në fund, subjektet politike shqiptare të Krahinës së Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit kanë arritur marrëveshje për të garuar me një listë të përbashkët në zgjedhjet parlamentare të Serbisë, që janë shpallur të mbahen më 25 tetor 2026, dhe është për ta përshëndetur," u shpreh ai. Sipas tij, ky hap i rëndësishëm nuk duhet të mbetet thjesht një koalicion i përkohshëm elektoral, por duhet të shërbejë si bazë për një platformë të gjerë strategjike. Duke sjellë në vëmendje angazhimin e tij ndër vite përmes shkrimeve, tryezave dhe debateve publike, Hasani theksoi se kishte kërkuar vazhdimisht që shqiptarët e kësaj krahine të unifikohen rreth një programi të përbashkët, duke anashkaluar interesat e ngushta partiake në favor të atyre kombëtare. Ai vlerësoi se fragmentimi i votës në disa lista të ndryshme në të kaluarën ka dëmtuar rëndë peshën politike dhe praninë e shqiptarëve në Parlamentin e Serbisë. "Lista e përbashkët nuk është qëllim në vetvete, por një instrument politik për të rritur përfaqësimin dhe për ta bërë më të fuqishëm artikulimin e kërkesave të shqiptarëve etnikë e autoktonë të kësaj Krahine," tha ndër të tjera Hasani. Në vlerësimin e tij, kjo marrëveshje duhet të sjellë bashkimin e subjekteve politike në një garë unike, shmangien e përçarjes së votës, maksimizimin e ulëseve në parlament dhe ndërtimin e një zëri të fuqishëm para institucioneve serbe. Përveç aspektit zgjedhor, publicisti ka vënë inatin te nevoja e ndërtimit të një vizioni afatgjatë programor për të adresuar sfidat reale. "Rëndësia e saj qëndron edhe në mundësinë për të krijuar një program dhe platformë të përbashkët dhe jo vetëm një listë zgjedhore. Përfaqësimi politik duhet të përdoret për të ngritur çështje që lidhen me diskriminimin, pasivizimin e adresave, përdorimin zyrtar të gjuhës shqipe, përfaqësimin proporcional dhe të drejtat kolektive të shqiptarëve," deklaroi Hasani. Kjo bashkërendim elektoral, sipas tij, lyp domosdoshmërisht një fuqizim të bashkëpunimit institucional dhe politik ndërmjet gjithë akterëve lokalë. "Bashkimi elektoral duhet të pasohet nga bashkimi programor, institucional dhe strategjik, në unitet programor, institucional dhe politik, për një platformë të qëndrueshme politike shqiptare të kësaj Krahine," përfundoi ai. Në fund, Hasani ka bërë thirrje që Tirana dhe Prishtina zyrtare, krahas faktorit ndërkombëtar përfshirë ShBA-në, Bashkimin Evropian dhe Organizatën e Kombeve të Bashkuara, t'i kushtojnë vëmendje më të madhe dhe të ofrojnë mbështetje konkrete për të drejtat dhe sfidat me të cilat ballafaqohen shqiptarët në këtë rajon.