Integrimi i Kosovës në BE: Ekspertët dhe diplomatët debatojnë përtej reformave standarde

Prishtina u bë qendra e një diskutimi thelbësor mbi të ardhmen evropiane të Kosovës, ku u analizuan sfidat e procesit të zgjerimit, ndikimi i qëndrimeve të shteteve anëtare dhe nevoja për një vizion të unifikuar në një kontekst të ndryshuar gjeopolitik. Nën titullin “Qëndrimet e kryeqyteteve evropiane ndaj zgjerimit: perspektivat, prioritetet dhe rruga e Kosovës drejt BE-së”, ngjarja bashkoi diplomatë, ekspertë të njohur evropianë dhe përfaqësues të shoqërisë civile. Ky takim u mundësua nga Fondacioni Kosovar për Shoqëri Civile (KCSF), në bashkëpunim me Austro-French Centre for Rapprochement in Europe, Balkan Research Institute dhe Institutin Francez të Marrëdhënieve Ndërkombëtare. Dren Puka, drejtor ekzekutiv i KCSF-së, hapi diskutimin duke nënvizuar se lufta në Ukrainë ka ndryshuar rrënjësisht logjikën e zgjerimit të BE-së. Sipas tij, siguria dhe përafrimi gjeopolitik tashmë janë bërë faktorë kyç krahas reformave të brendshme. Puka vuri në dukje një kontradiktë në rastin e Kosovës: ndërsa procesi duhet të jetë i bazuar në meritokraci, avancimi i vendit mbetet i penguar nga vendimet politike dhe mungesa e konsensusit të plotë brenda bllokut evropian. Ambasadori i Francës, Jean-François Huchet, konfirmoi se zgjerimi është rikthyer në agjendën strategjike, por pranoi ekzistencën e dallimeve mes shteteve anëtare mbi ritmin dhe kushtet e procesit. Ai theksoi se Franca mbështet një zgjerim të besueshëm dhe të bazuar në meritë, duke shtuar se BE-ja duhet të bëjë përgatitjet e duhura institucionale dhe financiare. Huchet vlerësoi progresin e Kosovës me liberalizimin e vizave dhe aplikimin për anëtarësim, duke bërë thirrje për vazhdimin e reformave në sundimin e ligjit dhe angazhim konstruktiv në dialog. Nga ana tjetër, ambasadori i Austrisë, Georg Schnetzer, e cilësoi zgjerimin si prioritet të sigurisë evropiane, duke kërkuar veprime më urgjente. Ai sugjeroi përshpejtimin e procesit përmes vlerësimit të aplikimit të Kosovës për statusin kandidat dhe mbështeti idenë e votimit me shumicë të cilësuar për të shmangur bllokadat bilaterale. Schnetzer propozoi integrimin gradual si një mekanizëm që do t’u mundësonte vendeve kandidate përfitime praktike përpara anëtarësimit të plotë, pa cenuar standardet e kërkuara. Kryenegociatori i Kosovës, Jeton Zulfaj, u përqendrua në paradoksin mes progresit të prekshëm në reforma dhe integrimit praktik, krahasur me ngecjen e procesit formal të anëtarësimit. Ai theksoi se ky hendek mbetet një nga sfidat kryesore që kërkon adresim urgjent nga partnerët evropianë.