Kërcënim nga Pekini: MI5 lëshon alarm të fortë për bashkëpunimin e universiteteve britanike me institutin kinez

Shërbimi britanik i sigurisë, MI5, ka ndërmarrë një hap të rrallë duke bërë publik një paralajmërim për rrezikun e spiunazhit, ku akuzohet një organizatë nga Kina se ka financuar projekte kërkimore në universitetet e Mbretërisë së Bashkuar me qëllim fuqizimin e kapaciteteve të inteligjencës së Pekinit. Sipas informacioneve të bëra publike nga MI5, bëhet fjalë për Institutin e Kërkimit të Teknologjisë së Përgjithshme të Kinës (CGTRI), i njohur gjithashtu si Akademia e Teknologjisë së Përgjithshme e Kinës (CAGT). Ky institucion dyshohet se ka lidhje të ngushta me Ministrinë e Sigurisë Shtetërore të Kinës (MSS) dhe cilësohet nga autoritetet britanike si një rrezik serioz për sigurinë kombëtare të vendit. Institucioni i sigurisë u ka bërë thirrje akademikëve dhe universiteteve britanike që të rishikojnë urgjentisht marrëdhëniet e tyre dhe t'i japin fund çdo lloj bashkëpunimi me CGTRI-në. Nga të dhënat e deritanishme, kjo organizatë ka mbështetur financiarisht mbi 100 akademikë në Britani, ndërsa fushat e studimit të mbuluara përfshijnë sektorë tejet të ndjeshëm si inteligjenca artificiale, siguria kibernetike, komunikimet e fshehta dhe steganografia. Në analizën e tij, MI5 thekson se mbështetja financiare kishte për synim zhvillimin e kërkimeve që mund t'i jepnin një avantazh të drejtpërdrejtë teknik shërbimeve të inteligjencës së MSS-së. Autoritetet vërejnë se shumë studiues dhe universitete kanë bashkëpunuar në mirëbesim, pa qenë në dijeni të lidhjeve të fshehura të këtij institucioni me strukturat e spiunazhit kinez, ndërsa informacioni i prodhuar dyshohet se ka përfunduar në duart e Pekinit. Ky reagim vjen në një periudhë kur Londra po i kushton vëmendje të shtuar mbrojtjes së teknologjisë dhe të dhënave konfidenciale nga tentativat për t'i përvetësuar përmes qarqeve akademike dhe atyre private. Në muajin qershor, MI5 dhe aleatët e rrjetit "Five Eyes" kishin paralajmëruar gjithashtu se agjencitë e inteligjencës kineze po përdorin rrjetet sociale profesionale dhe portalet e punësimit për të joshur individë që zotërojnë qasje në informacione të klasifikuara. Sipas paralajmërimit zyrtar, vazhdimimi i angazhimit me subjekte të lidhura me shërbime të huaja inteligjence mund të përbëjë shkelje dhe të sjellë pasoja ligjore në bazë të Ligjit për Sigurinë Kombëtare të vitit 2023. Për këtë arsye, studiuesit janë këshilluar që para çdo pranimi fondesh të huaja, të kryejnë verifikime të plota për të zbuluar burimin real të kapitalit dhe për të shmangur entitete si CGTRI. Ministri britanik i Sigurisë, Dan Jarvis, u ka bërë thirrje institucioneve të arsimit të lartë që t'i ndërpresin menjëherë lidhjet me këtë institut kinez, duke shtuar se rasti dëshmon përpjekjet e fshehta për të shfrytëzuar njohuritë e ekspertëve britanikë. Nga ana tjetër, organet përfaqësuese të universiteteve kanë theksuar se mbrojtja e sigurisë kombëtare mbetet prioritet dhe se janë shtuar masat mbrojtëse, duke vënë në pah njëkohësisht vlerën e bashkëpunimit ndërkombëtar në shkencë. Ky hap i MI5 përbën një ndërhyrje publike mjaft të rrallë në dinamikën mes botës akademike britanike dhe palës kineze, duke reflektuar shqetësimet në rritje të autoriteteve në Londër ndaj aktiviteteve të spiunazhit dhe rrjedhjes së teknologjive strategjike.