Thirrja e Trump për braktisjen e Gjykatës së Hagës gjen mbështetje vetëm nga një shtet

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, u ka bërë thirrje shteteve të botës që të tërhiqen pa vonesë nga Gjykata Penale Ndërkombëtare (ICC), duke e etiketuar këtë institucion si të paligjshëm dhe keqdashës. Pavarësisht këtij apel-i të fuqishëm, deri më tani vetëm Nauru, një vend i vogël ishullor i vendosur në Oqeanin Paqësor, ka ndërmarrë hapin zyrtar për t'u larguar nga gjykata. Gjatë ditës së martë, Trump ka ripërsëritur qëndrimin e tij kritik ndaj institucionit me seli në Hagë, duke e akuzuar se po i tejkalon kompetencat e veta ligjore. Sipas tij, gjykata nuk ka të drejtë të ushtrojë juridiksion mbi qytetarët e vendeve që nuk e kanë ratifikuar Statutin e Romës, duke përfshirë këtu Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin. Në kuadër të presionit diplomatik dhe masave ndëshkuese, Uashingtoni ka vendosur sanksione financiare dhe kufizime të vizave për zyrtarët e ICC-së. Burime pranë situatës bëjnë me dije se administrata amerikane po përgatit edhe mekanizma të tjerë shtrëngues që mund ta vështirësojnë ndjeshëm veprimtarinë e këtij institucioni të drejtësisë. Në muajin korrik, Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, pati nisur një fushatë të gjerë diplomatike kundër gjykatës. Ai pati theksuar se ICC-ja përbën një rrezik të drejtpërdrejtë për ushtarakët amerikanë dhe individët e përfshirë në politikat e administratës Trump, përfshirë fushatën kundër migrantëve dhe operacionet ndaj mjeteve lundruese të dyshuara për narkotrafik. Pas nisjes së kësaj fushate nga Uashingtoni, autoritetet në Venezuelë dhe Çad sinjalizuan mundësinë e largimit nga ICC-ja, ndërkohë që Burkina Faso, Mali dhe Nigeri e kishin finalizuar tërheqjen e tyre gjatë vitit të kaluar. Nga ana tjetër, Nauru zyrtarizoi këtë javë vendimin për t'u shkëputur nga gjykata, duke vlerësuar se institucioni ka humbur funksionin dhe rëndësinë e tij fillestare. Në krahun e kundërt, Bashkimi Evropian ka shprehur mbështetje të palëkundur për pavarësinë e ICC-së, duke shqyrtuar opsione konkrete për t'i garantuar vazhdimësinë e punës. Përfaqësuesja e lartë e BE-së për Politikën e Jashtme, Kaja Kallas, ka deklaruar se blloku evropian po angazhohet për të ndihmuar gjykatën dhe synon të ndërtojë një konsensus më të gjerë ndërkombëtar në mbrojtje të saj. Megjithatë, kritikët e qasjes amerikane ndaj drejtësisë ndërkombëtare paralajmërojnë se ky presion nga Uashingtoni rrezikon të dobësojë përpjekjet globale për të vënë përpara përgjegjësisë autorët e dyshuar për krime lufte.