Këshilli i Evropës: Lëvizja Vetëvendosje keqpërdori burimet shtetërore gjatë fushatës zgjedhore

Asambleja Parlamentare e Këshillit të Evropës (PACE) ka dalë me gjetje shqetësuese lidhur me procesin zgjedhor të mbajtur më 7 qershor, duke evidentuar përdorimin e pasurive publike nga partia në pushtet, Lëvizja Vetëvendosje, për të siguruar epërsi në gara. Raporti i hartuar nga zyrtari rumun, Iulian Bulai, thekson se sfidat strukturore në skenën politike vendase mbeten të pranishme. Sipas dokumentit zyrtar, votimet u karakterizuan nga kushte të pabarabarta, të cilat u krijuan drejtpërdrejt si pasojë e shfrytëzimit të administratës dhe mjeteve shtetërore nga ana e qeverisë aktuale në detyrë për qëllime elektorale. Pavarësisht kritikave për barazinë në garë, PACE ka vlerësuar se mbarëvajtja e zgjedhjeve të parakohshme parlamentare të 7 qershorit 2026 u karakterizua nga qetësia, rregullsia dhe profesionalizmi, duke u zhvilluar pa shënuar incidente të rënda. Raporti vë në pah se Komisioni Qendror i Zgjedhjeve menaxhoi situatën në mënyrë efektive, ndërsa mekanizmat juridikë për trajtimin e ankesave funksionuan në nivelin e duhur, duke u mundësuar qytetarëve shprehjen e lirë të vullnetit. Megjithatë, vëzhguesit ndërkombëtarë kanë evidentuar edhe dukuri negative, si rënia e daljes së qytetarëve në votime, mungesa e debateve me përmbajtje thelbësore, prania e gjuhës së urrejtjes, përhapja e dezinformimit përmes inteligjencës artificiale dhe tensionet në hapësirën digjitale. Këto konstatime të Këshillit të Evropës përkojnë plotësisht me shqetësimet e ngritura më parë nga organizatat vendore të shoqërisë civile rreth shpenzimeve të fondeve publike gjatë periudhave të ndjeshme zgjedhore. Gjatë atij hovi, qeveria në detyrë kishte ndarë nga njëmbëdhjetëdhjetë euro për fëmijët, pensionistët, studentët dhe punonjësit e sektorit jo-publik, krahas rritjes së përkrahjes financiare për lehonat. Këto vendime financiare kishin ngjitur reagime të ashpra nga opozita dhe njohësit e zhvillimeve politike, të cilët i cilësuan si skema për blerjen e votave, ndërsa monitoruesit e pavarur folën hapur për një disbalancë të padrejtë në favor të pushtetit. Një rast i bujshëm ishte ai i dërgimit të mesazheve telefonike te studentët nga Zyra e Kryeministrit në prag të balotazhit lokal, ku mesazhi i nënshkruar nga Albin Kurti u njoftonte përfitimin e shumës prej 100 eurosh. Si kundërpërgjigje ndaj këtyre dukurive, Instituti Kosovar për Drejtësi ka ndërmarrë një nismë ligjore për ta kriminalizuar përdorimin e parasë publike për avantazhe elektorale, duke synuar dërgimin e ndryshimeve të propozuara në Kuvend për përfshirje në Kodin Penal. Naim Jakaj nga ky institucion ka theksuar se politika e ndihmave financiare duhet të jetë e bazuar në ligj, e qëndrueshme dhe e parashikueshme, e jo të ndikohet nga afërsia e datave të zgjedhjeve. Edhe platforma e organizatave "Demokracia në Veprim" kishte vlerësuar se ndarjet e menjëhershme të mjeteve krijonin epërsi të pamerituar dhe shkelnin rregullat zgjedhore, sidomos duke pasur parasysh se Kuvendi nuk kishte miratuar ndryshimet e nevojshme buxhetore për veprime të tilla nga një qeveri në ikje. Në përmbyllje, PACE e shikon këtë situatë të lidhur ngushtë me krizën institucionale, duke paralajmëruar se proceset zgjedhore të izoluara nuk mund të zgjidhin ngërçet e thella politike, ndërsa thekson se sfida kyçe mbetet ndërtimi i institucioneve plotësisht funksionale.