Lajmetereja | --:-- | Kosovë & Rajoni
Aktuale

Kriza e arsimit të lartë: A po prodhojnë universitetet tona dije apo thjesht tituj?

Redaksia Lajmetereja • 20-11-2026 10:21
Shpërndaj:
Reklamë e Sponsorizuar
Kriza e arsimit të lartë: A po prodhojnë universitetet tona dije apo thjesht tituj?
Institucionet e arsimit të lartë në vend po ballafaqohen me një dilemë themelore: a po gjenerojnë shkencë dhe mendim të mirëfilltë, apo thjesht po mashtrojnë me shtimin artificial të gradave akademike? Në hapësirat akademike shqiptare duket se është rrënjosur një garë e pakuptimtë, ku grada shkencore ka fituar peshë më të madhe se vetë krijimtaria, pozita ka kaluar para përgjegjësisë, kurse prania në ngjarje ndërkombëtare është vlerësuar më shumë se substanca e kërkimit. Nuk mungojnë rastet e pedagogëve që mburren me lista të gjata titujsh, por që çuditërisht vuajnë nga mungesa e ideve novatore. Po kështu, drejtuesit e këtyre institucioneve shkëlqejnë në organizimin e eventeve festive dhe simpoziumeve, ndërkohë që pyetja se çfarë gjurme konkrete po lënë në shkencë mbetet pa përgjigje. Misioni i universitetit nuk është të shërbejë si fasadë për ndërtimin e karrierave personale apo si distributor copërash letre me vlerë formale. Roli i tij parësor mbetet nxitja e debatit kritik, zhvillimi i hulumtimeve të mirëfillta dhe përgatitja e kuadrove të afta për t'i bërë ballë sfidave shoqërore. Kur këto parime zëvendësohen nga interesat meskine, klanet e mbyllura dhe autoretizmat protokollare, vetë arsyeja e ekzistencës së universitetit vihet në pikëpyetje. Një tjetër anomali shqetësuese lidhet me kriteret e vlerësimit të individit, ku shpeshherë më shumë peshon rrjeti i njohjeve, dukja në fotografi, funksioni zyrtar apo përmendja nëpër solemnitete, sesa puna kërkimore dhe botimet e realizuara. Në këtë realitet të përmbysur, promovimi i një libri vlerësohet më shumë sesa leximi i tij, ndërsa duartrokitjet skenike zënë vendin e ballafaqimit argumentues. Situata bëhet edhe më alarmante kur çdo zë kritik unifikohet me sulmin personal. Një universitet që nuk duron dot pyetjet, humbet çdo të drejtë të pretendojë se formon qytetarë me mendim kritik. Pedagogu që refuzon të hyjë në debat me argumente, duhet të kuptojë nëse është duke mbrojtur shkencën apo thjesht karrigen e tij. Nga ana tjetër, rektorët që e masin suksesin me numrin e aktiviteteve festive, duhet të dëshmojnë se çfarë kanë përmirësuar realisht në mësimnxënie dhe cilësinë kërkimore. Pasojat më të rënda të kësaj dinamike i përballojnë studentët. Atyre nuk u duhen ligjërues që thjesht përsërisin skemat e gatshme, por mentorë që i orientojnë drejt analizës, hulumtimit dhe ndërtimit të mendimit autonom. Një diplomë e zbrazët nga dija mbetet thjesht letër, ashtu si një universitet pa kulturë kritike mbetet vetëm një fasadë me emër të madh dhe funksion të gjymtuar. Sigurisht, sistemi ynë universitar strehon edhe studiues e pedagogë të përkushtuar, të cilët punojnë me ndershmëri, shpesh pa asnjë lloj mbështetjeje institucionale. Pikërisht për hir të tyre, kërkohet një ndarje e prerë mes meritës së vërtetë shkencore dhe privilegjeve të pamerituara burokratike. Reformat e domosdoshme kërkojnë transparencë maksimale në garat akademike, ngritjen e komisioneve të pavarura, standarde të matshme cilësie, botime me integritet dhe llogaridhënie nga e gjithë hierarkia drejtuese. Gradat duhet të jenë fryt i djersës në kërkim shkencor dhe jo thjesht dekorata për CV-të institucionale. Për ta mbyllur me një pyetje të hapur për drejtuesit e akademisë sonë: sikur nesër t'iu hiqeshin karriget, titujt dhe ceremonitë, a do të mbetej gjë nga autoriteti juaj i mirëfilltë shkencor? Kriza aktuale nuk buron nga mungesa e titujve, por nga mungesa e dijes që duhet t'i mbajë ato në këmbë. Një gradë mund t'i shtojë shkëlqim emrit, por vetëm vepra e vërtetë e lartëson autorin.
Reklamë e Sponsorizuar
Ky artikull është përgatitur dhe verifikuar nga redaksia e Lajmet e Reja. Të gjitha të drejtat janë të rezervuara.
Reklamë e Sponsorizuar
Shpërndaj këtë lajm:

Lajmet e Reja, gjithmonë me ty

Ndiq lajmet më të fundit edhe nga aplikacioni në telefon.

Privatësia dhe Cookies

Ne përdorim cookies dhe teknologji të palëve të treta (si Google AdSense) për të analizuar trafikun dhe për të personalizuar përmbajtjen dhe reklamat. Duke vazhduar navigimin, ju pranoni përdorimin e tyre. Lexoni më shumë në Politikën e Privatësisë.

Reklamë e Sponsorizuar