Botë
Sekretet e Beogradit dhe hija mbi Brukselin: Pse arkivat e mbyllura po mbajnë peng të vërtetën për Kosovën?
Reklamë e Sponsorizuar
Beogradi vazhdon të mbajë të kyçura dy dyer që fshehin të vërteta jetike për Kosovën: fatin e të zhdukurve gjatë luftës dhe të kaluarën e mundshme të komisioneres evropiane për Zgjerim, Marta Kos. Ndërkohë që këto arkiva mbeten të mbyllura për drejtësinë, Brukseli, në një lëvizje kontradiktore, vazhdon ta mbajë Kosovën jashtë Forumit të Zgjerimit, duke përjashtuar përfaqësuesit e saj nga ky proces.
Sipas të dhënave të Institutit për Krimet e Kryera gjatë Luftës, 1.578 persona mbeten ende të pagjetur nga konflikti i viteve 1998–1999. Për familjarët, kërkesa është minimale: të mësojnë vendndodhjen e më të dashurve të tyre. Përgjigjet ndodhen në arkivat shtetërore, policore dhe ushtarake të Serbisë. Megjithëse në maj të vitit 2023 u nënshkrua Deklarata për Personat e Zhdukur me ndërmjetësimin e BE-së, komisioni i përbashkët i themeluar në janar nuk ka shënuar asnjë progres konkret në terren. Zbulimi i varrezave masive në Serbi dëshmon se fshehja e trupave ishte një akt i mirëorganizuar, duke e mbajtur luftën të gjallë për familjet e viktimave.
Paralelisht, një tjetër çështje e errët lidhet me komisioneren Marta Kos. Historiani slloven Igor Omerza, në librin e tij "Komisarka", pretendon se Kos ka bashkëpunuar me shërbimin sekret jugosllav në fund të viteve '80, nën pseudonimet "Tara" dhe "Blanka". Ndonëse ajo i mohon këto akuza, eurodeputetët Romana Tomc dhe Zeljana Zovko kanë kërkuar që hapja e arkivave të UDB-së të bëhet kusht për Serbinë, pasi aty gjenden dokumentet që mund të konfirmojnë ose hedhin poshtë këto pretendime. Për popullin e Kosovës, UDB-ja është simbol i persekutimit, ndaj ky nuk është thjesht një detaj biografik, por një çështje e besueshmërisë së institucioneve evropiane.
Komisionerja Kos ka në dorë një mjet të fuqishëm: ajo mund ta kushtëzojë rrugën e Serbisë drejt BE-së me hapjen e të dy arkivave – atyre të luftës dhe atyre të shërbimit sekret. Nëse nuk ka asgjë për të fshehur, transparenca do të ishte hapi i parë dhe më logjik.
Megjithatë, incidenti i 15 nëntorit në hapjen e Forumit të Zgjerimit, ku u shfaq kënga nacionaliste "Oj Kosovo, Kosovo", ka ngritur dyshime të mëdha për seriozitetin e menaxhimit të saj. Kjo këngë, e cila simbolizon rrëzimin e autonomisë së Kosovës në vitin 1989, u transmetua në një event zyrtar ndërkohë që përfaqësuesit e Kosovës nuk u ftuan për të dytin vit radhazi. Ndonëse Kos u distancua nga zgjedhja muzikore, duke ia hedhur fajin organizatorëve, ngjarja mbetet një tregues shqetësues për qasjen e Brukselit ndaj Kosovës, duke lënë familjet e 1.578 të zhdukurve të presin ende për një drejtësi që vazhdon të mbetet peng e arkivave të Beogradit.
Reklamë e Sponsorizuar
Ky artikull është përgatitur dhe verifikuar nga redaksia e Lajmet e Reja. Të gjitha të drejtat janë të rezervuara.
Reklamë e Sponsorizuar
Shpërndaj këtë lajm: