Politikë
Paradoksi i Dhomave të Specializuara: Ligji që votohet verbërisht nga politika në Kosovë
Reklamë e Sponsorizuar
Kuvendi i Kosovës pritet të rrëzojë vetonë e presidentes gjatë ditës së sotme, duke shpallur Ligjin për Dhomat e Specializuara pikërisht në atë formë që vetë nismëtari i tij e pranon si të metë dhe të mangët. Bëhet fjalë për një dokument ligjor të cilin askush nuk e merr përsipër ta mbrojë deri në fund, por që njëkohësisht askujt nuk i bën zemra ta refuzojë. Ky ligj nuk do të sjellë lirimin e katër figurave kryesore, por mund t'i dhurojë Beogradit falas një armë të fortë diplomatike: argumentin se Prishtina i përfill gjykatat ndërkombëtare vetëm atëherë kur vendimet e tyre janë të favorshme për të.
Ngjarjet e javës së kaluar ofruan dy skena paralele që kërkojnë një lexim të përbashkët. Të martën, në Hagë, Hashim Thaçi u dënua me 17 muaj burgim për shkak të tentativave për të ndikuar te dëshmitarët në procesin e tij gjyqësor për krime lufte, ndërkohë që prokuroria kishte kërkuar plot gjashtë vjet. Në të njëjtën ditë, Gjykata e Lartë në Beograd lëshoi fletarrestim dhe urdhëroi masën e paraburgimit për Milan Radoiçiqin, organizatorin e sulmit të armatosur në Banjskë, pasi ky i fundit kishte shmangur paraqitjen në polici. Sipas informacioneve jozyrtare, ai mund të jetë arratisur drejt Rusisë, ndonëse pasaporta e tij ndendej e bllokuar në gjykatë.
Këto dy zhvillime japin një mesazh të qartë: vendimet e gjykatave kanë peshë vetëm në raport me gatishmërinë e shteteve për t'i respektuar ato, veçanërisht kur verdiktet provokojnë dhimbje politike apo shoqërore.
Procesi ligjor mori jetë më 6 tetor me 88 vota pro, pas një valë protestash që pasuan aktgjykimin e 16 shtatorit. Sipas atij vendimi të shkallës së parë, Hashim Thaçi dhe Jakup Krasniqi u dënuan me nga 25 vjet burgim, Kadri Veseli me 18 vjet, kurse Rexhep Selimi me 13 vjet. Teksti i ligjit në fjalë e kufizon juridiksionin e gjykatës vetëm te pretendimet për trafikim organesh të ngritura në raportin e Këshillit të Evropës të vitit 2011, redukton dënimin maksimal në 15 vjet dhe i jep presidentit kompetencën e faljes pasi vendimi të ketë marrë formë të prerë.
Menjëherë pas kësaj nisi një dinamikë skenike politike. PDK-ja, si propozuese e ligjit, i kërkoi vetë presidentes Justina Shiroka-Pula që ta rikthente në Kuvend për korrigjim, gjë që ajo e bëri më 22 tetor. Gjatë javës së shkuar, e njëjta parti e ripropozoi të njëjtin tekst, duke dhënë premtime se përmirësimet do të ndodhin brenda dy javësh përmes një nisme të re. Ushtruesja e detyrës së kryetares së PDK-së, Vlora Çitaku, pranoi hapur situatën duke deklaruar se e dinin që do të kishte mangësi. Nga ana tjetër, ekspertët juridikë të Institutit Demokratik të Kosovës theksojnë se një procedurë e rregullt legjislative mund të kërkojë deri në tre muaj kohë.
Lëvizja Vetëvendosje deklaroi në foltoren e Kuvendit se qëndrimi i saj karshi Dhomave të Specializuara mbetet i pandryshuar, por se e përkrah nismën sepse PDK-ja ka besim tek ajo. Interpretuar pa filtra diplomatikë, kjo nënkupton se partia më e madhe qeverisëse nuk e voton ligjin nga bindja, por për t'i ikur etiketimit si penguese e procesit. Ndërkaq, Lidhja Demokratike e Kosovës mban qëndrim kundër rivotimit, ndërsa Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës është pro.
Ky veprim nuk përbën ligjbërje në kuptimin e mirëfilltë, por përfaqëson një formë të sigurimit politik. Pas vendimit gjyqësor të shtatorit, asnjë subjekt politik nuk dëshiron të mbajë mbi supe barrën e të qenit partia që tha "jo". Kështu, Kosova gjendet duke votuar një ligj, sponsori i të cilit e pranon si të metë, shumica parlamentare e mbështet pa bindje të brendshme, ndërsa partnerët ndërkombëtare e vlerësojnë si problematik.
Kjo çështje mbart një shtresë edhe më të thellë kompleksi. Dhomat e Specializuara nuk u themeluan përmes një ligji të zakonshëm, por në saje të Amendamentit XXIV të Kushtetutës, i miratuar më 3 gusht 2015 me 82 vota, mbi bazën e një marrëveshjeje ndërkombëtare të lidhur me Bashkimin Evropian. Për këtë arsye, Zyra e BE-së në Kosovë ka shprehur rezerva serioze edhe sa i përket kushtetutshmërisë së ndryshimeve të propozuara. Ironia bëhet e plotë po të kujtohet se në atë seancë të muajit gusht 2015, Hashim Thaçi në cilësinë e zëvendëskryeministrit u bënte thirrje deputetëve ta votonin gjykatën, ndërsa sot partia e tij kërkon të zvogëlojë përmes një ligji të thjeshtë pikërisht atë strukturë që vetë e futi në Kushtetutë.
Kjo është pika kyçe që debati aktual po e anashkalon me dashje. Prej tre vitesh, Kosova i kërkon këmbëngulur Serbisë drejtësi për rastin e Banjskës, ku u vra rreshteri i Policisë së Kosovës, Afrim Bunjaku, për të cilin Prokuroria e Kosovës ka ngritur tashmë aktakuza ndaj 45 personave.
Reklamë e Sponsorizuar
Ky artikull është përgatitur dhe verifikuar nga redaksia e Lajmet e Reja. Të gjitha të drejtat janë të rezervuara.
Reklamë e Sponsorizuar
Shpërndaj këtë lajm: