Botë
Modernizimi ushtarak: Çfarë përfshin fatura prej 210 milionë dollarësh e Tiranës për sistemet HIMARS
Reklamë e Sponsorizuar
Departamenti Amerikan i Shtetit ka dhënë dritën jeshile për blerjen e mundshme të dy sistemeve raketore M142 HIMARS nga ana e Shqipërisë, përmes një pakete financiare që llogaritet në 210 milionë dollarë. Ky vendim, i formalizuar përmes njoftimit dërguar Kongresit më 17 nëntor, nuk përbën ende një kontratë të lidhur përfundimisht, por përfaqëson hapin e parë vendimtar drejt finalizimit të saj. Kështu, vendi ynë bëhet pjesë e familjes së vendeve anëtare të NATO-s që kanë vendosur të pajisen me këtë teknologji të avancuar amerikane.
Në bazë të dokumentit zyrtar të publikuar nga Uashingtoni, ekzekutivi shqiptar ka shprehur kërkesën zyrtare për sigurimin e dy lëshuesve M142 HIMARS, gjashtë kapsula me predha të drejtuara GMLRS M31A2, si dhe gjashtë kapsula të tjera GMLRS M30A2 të pajisura me kokë luftarake alternative. Po ashtu, kërkesa përfshin tetë sisteme të dedikuara për drejtimin e zjarrit të artilerisë, dy automjete ushtarake, mjete të dedikuara komunikimi, elementë zëvendësues, si dhe shërbime trajnimi e mbështetjeje teknike, ku kompani kryesore kontraktuese do të jetë Lockheed Martin.
Kjo marrëveshje do të mbulohet financiarisht përmes një kredie të siguruar nga programi i Departamentit Amerikan të Shtetit për Financimin Ushtarak të Jashtëm (FMF). Kjo nënkupton se bëhet fjalë për një blerje që mbështetet nga buxheti i shtetit shqiptar nëpërmjet huamarrjes amerikane dhe jo një grant apo dhuratë ushtarake.
Administrata e Shteteve e Bashkuara e arsyeton këtë hap si një mundësi për të rritur aftësitë mbrojtëse të një shteti aleat në gjirin e Aleancës Atlantike. Sipas njoftimit zyrtar, Shqipëria do të përfitojë kapacitete për sulme precize në distanca të largëta, ndërkohë që struktura e saj ushtarake nuk do të ketë pengesa në përthithjen e këtij inventari të ri. Vlerësimet e autoriteteve amerikane tregojnë se ky transaksion nuk pritet të prishë ekuilibrat ekzistues ushtarakë në rajon. Raketat e tipit GMLRS gëzojnë një rreze veprimi prej rreth 70 kilometrash, referuar të dhënave nga revista e specializuar Shephard Media.
Ministri i Mbrojtjes, Ermal Nufi, ka përshëndetur këtë zhvillim duke theksuar se këto sisteme do të rrisin ndjeshëm sigurinë kombëtare dhe do të shtojnë peshën e kontributit shqiptar brenda NATO-s. Nga ana e tyre, ekspertët dhe burimet mediatike kujtojnë se ky miratim mbetet një mundësi në tavolinë dhe nuk nënshkruan ende kalimin fizik të sistemeve apo finalizimin e kontratës.
Ky zhvillim vjen si vijimësi e angazhimeve të ndërmarra nga Tirana zyrtare. Shqipëria arriti të kalojë shifrën prej 2% të Prodhimit të Brendshëm Bruto për mbrojtjen gjatë vitit 2025, sipas të dhënave të platformës Army Technology. Gjatë diskutimeve në Kuvend, ministri i Financave, Petrit Malaj, bëri të ditur se për vitin 2027 dikasteri i mbrojtjes do të përfitojë një fond prej 76,7 miliardë lekësh, shifër kjo që përfaqëson 2,61% të PBB-së dhe shënon një rritje prej 7 miliardë lekësh krahasuar me vitin aktual. Projektbuxheti mori dritën jeshile në parim nga Parlamenti me 80 vota pro dhe 25 kundër.
Gjatë seancës dëgjimore në komisionin parlamentar më 6 nëntor, ministri Nufi specifikoi se rreth 23,1 miliardë lekë do të shkojnë direkt për procesin e modernizimit të Forcave të Armatosura. Plani përfshin blerjen e mjeteve fluturuese pa pilot, avionëve, sistemeve kundër dronëve, si dhe pajisjeve të mbrojtjes ajrore. Plani afatmesëm synon që deri në vitin 2029 buxheti për mbrojtjen të ngjitet në 2,9% të PBB-së, ndërkohë që vendi ynë bëhet gati të presë samitin e radhës të NATO-s në vitin 2027.
Në planin rajonal, bashkëpunimi ka shënuar hapa konkretë. Më 18 mars 2025, në kryeqytetin shqiptar u firmos një memorandum i përbashkët bashkëpunimi në fushën e mbrojtjes mes Shqipërisë, Kosovës dhe Kroacisë. Po ashtu, trupat e Kosovës morën pjesë në stërvitjen e përbashkët ndërkombëtare "Valor Shield 2026" krah forcave amerikane, shqiptare dhe kroate. Edhe Kroacia fitoi më parë miratimin e Uashingtonit për një paketë të ngjashme HIMARS me vlerë 390 milionë dollarë, konfirmon Shephard Media.
Për Shqipërinë, ky investim ka një vlerë të dyfishtë: përfitimin e një aftësie të re goditëse dhe dërgimin e një mesazhi të fortë politik në prag të samitit të vitit 2027. Për Shtetet e Bashkuara, pajisja e një shteti aleat me armatim amerikan përkthen ndërveprueshmëri më të lartë brenda aleancës dhe mbështetje për korporatat e industrisë së mbrojtjes në SHBA.
Megjithatë, përmasat e këtij investimi kërkojnë një lexim realist. Sasia prej dy lëshuesish mbetet modeste në raport me vendet e tjera, si Lituania që porositi tetë sisteme për 495 milionë dollarë, apo Estonia që bleu gjashtë të tillë. Pakoja e blerë nga Shqipëria duket më shumë si një gur themeli për trajnimin e trupave dhe ngritjen e një strukture fillestare, sesa si një forcë goditëse që mund të përmbysë ekuilibrat ushtarakë në rajon.
Reklamë e Sponsorizuar
Ky artikull është përgatitur dhe verifikuar nga redaksia e Lajmet e Reja. Të gjitha të drejtat janë të rezervuara.
Reklamë e Sponsorizuar
Shpërndaj këtë lajm: