Bashkëpunim historik në qiellin e Veriut: Suedia dhe Finlanda ndalin avionët ushtarakë rusë mbi Gjirin e Finlandës

Forcat ajrore të Finlandës kanë bërë të ditur të premten se avionë luftarakë nga Suedia dhe Finlanda janë ngritur urgjentisht në qiell për të përgjuar dhe identifikuar aparate fluturuese ushtarake ruse që po operonin mbi ujërat e Gjirit të Finlandës. Sipas autoriteteve ushtarake, ngritja e avionëve të Reagimit të Shpejtë nga të dy shtetet nordike kishte ndodhur gjatë ditës së enjtes, si pjesë e masave të menjëhershme të sigurisë. Në kuadër të këtij operacioni, njësitë e përbashkëta kanë identifikuar një formacion rus të përbërë nga një aeroplan transporti Tu-134, si dhe avionë luftarakë të modeleve MiG-31 dhe Su-30, të cilët ndodheshin në hapësirën ajrore ndërkombëtare mbi Gjirin e Finlandës. Përfaqësuesit e ushtrisë theksuan se ky shënonte zyrtarisht “misionin e parë të përbashkët operativ të identifikimit” për forcat ajrore të të dyja vendeve. Reagimi institucional nuk mungoi as në nivelin më të lartë politik, ku kryeministri suedez Ulf Kristersson shkroi në platformën X se “Deti Baltik nuk ka qenë kurrë kaq i prekshëm sa është tani – por gjithashtu nuk ka qenë kurrë më i mbrojtur sesa është tani”. Vitet e fundit kanë shënuar një rritje të ndjeshme të tensioneve përgjatë Detit Baltik, duke bërë që flotat ajrore nordike të aktivizohen rregullisht për të ndjekur lëvizjet e aviacionit rus. Vlen të kujtohet se pas nisjes së agresionit ushtarak rus në Ukrainë më 2022, Suedia dhe Finlanda i dhanë fund dekadave të tëra të neutralitetit ushtarak, duke u anëtarësuar zyrtarisht në NATO. Ky incident ajror ndodhi pikërisht në ditën kur Shërbimi i Inteligjencës së Mbrojtjes Daneze (DDIS) paralajmëroi se rreziku i provokimeve ushtarake ruse ndaj vendeve anëtare të NATO-s po shënon rritje, ndonëse një sulm i plotë pushtues mbetet “shumë i pamundur”, por jo plotësisht i përjashtueshëm. “Ekziston një rrezik i ulët, por në rritje, që Rusia të nisë një sulm të kufizuar ushtarak kundër një ose disa vendeve të NATO-s që kufizohen me Rusinë”, deklaroi Thomas Ahrenkiel, drejtor i DDIS, gjatë një konference për media ku u prezantua raporti i freskët mbi kërcënimet ruse. Ai shtoi se ndonëse agjencia vlerëson se Moska nuk ka interes jetik për të pushtuar një shtet të NATO-s, kjo mundësi nuk mund të hidhet poshtë plotësisht. Në të njëjtin raport, DDIS parashikon se Federata Ruse ka të ngjarë të shtojë të ashtuquajturat “sulme hibride” me shënjestër vendet perëndimore. Sipas vlerësimeve, ndërsa në të kaluarën këto taktika kishin për qëllim kryesor përhapjen e panikut dhe zbehjen e mbështetjes qytetare ndaj Ukrainës, tashmë ato kanë evoluar drejt veprimeve më agresive për të penguar ndihmat ushtarake, përfshirë sabotazhe ndaj komplekseve të mbrojtjes apo rrjeteve hekurudhore që shërbejnë për transportin e armatimeve. Në fund, DDIS paralajmëroi se Kremlini pritet t'i intensifikojë këto operacione keqdashëse, të cilat mund të materializohen edhe përmes “sulmeve kibernetike shkatërruese që dëmtojnë funksionet kritike shoqërore”.