Kriza klimatike: Shkencëtarët japin alarmin se El Niño rrezikon të shkaktojë katastrofën më të rëndë në një mijëvjeçar

Bota po përgatitet për pasojat e rënda të fenomenit klimatik El Niño, i cili sipas parashikimeve të fundit rrezikon të shndërrohet në një ndër episodet më shkatërruese të regjistruara gjatë shekullit të fundit, apo edhe në një mijëvjeçarin e fundit. Nën hijen e përkeqësimit të krizës globale, ky fenomen natyror po rrit ndjeshëm frikën për përhapjen e thatësirave ekstreme, përmbytjeve shkatërruese, zjarreve masive dhe pasigurisë ushqimore në shumë rajone të rruzullit. Ky alarm u lëshua gjatë punimeve të bisedimeve të OKB-së për klimën, COP31, të cilat po zhvillohen në Turqi. Aty, aktivistë dhe delegatë të organizatave ndërkombëtare kanë bërë thirrje për ndërhyrje të menjëhershme, me fokus të veçantë te shtetet më të varfra dhe ato që janë më të rrezikuara nga ndryshimet klimatike. El Niño përfaqëson një cikël natyror që përsëritet në intervale kohore, i dalluar nga ngrohja jonormale e sipërfaqes së oqeanit në Oqeanin Paqësor lindor. Pavarësisht origjinës së tij natyrore, pasojat shtrihen në shkallë globale, duke shkaktuar ndryshime të menjëhershme në modelet e reshjeve atmosferike dhe temperaturave. Shenjat e para të kësaj dukurie tashmë kanë filluar të shfaqen në terren. Indonezia po lufton me zjarre pyjore të përmasave të mëdha dhe dëmtim të prodhimeve bujqësore, ndërsa brigjet e Shteteve e Bashkuara janë goditur nga përmbytje. Vështirësi të mëdha po regjistrohen edhe në Sudan për shkak të thatësirës, ndërkohë që Ekuadori dhe Somalia janë përballur me vërshime të konsiderueshme uji. Celeste Saulo, sekretarja e përgjithshme e Organizatës Botërore Meteorologjike, ka theksuar se ngrohja globale po i bën fenomenet ekstreme të motit edhe më kërcënuese për njerëzimin. "Ne po e mbingarkojmë motin tonë dhe El Niño do të jetë një shumëzues rreziku", u shpreh ajo gjatë fjalës së saj. Një nga zonat më të rrezikuara mbeten Ishujt Marshall në Oqeanin Paqësor, ku mungesa e reshjeve ka çuar në kolaps të furnizimit me ujë të pijshëm. Ky vend, që varet tërësisht nga ujërat e shiut, ka detyruar autoritetet të shpallin gjendjen e jashtëzakonshme. E dërguar speciale për çështjet e klimës në Ishujt Marshall, Kathy Jetn̄il-Kijiner, bëri të ditur se popullsia po ndien çdo ditë e më shumë peshën e krizës, ku thatësira i shtohet rrezikut konstant nga ngritja e nivelit të detit, duke cënuar drejtpërdrejt banesat dhe rezervat e ujit. Një tjetër sfidë madhore mbetet mungesa e fondeve për shtetet në zhvillim. Pavarësisht se vitin e kaluar vendet e pasura premtuan trefishimin e buxhetit për përshtatjen ndaj klimës, shifrat aktuale janë ende shumë larg nevojave reale në terren. Llogaritjet tregojnë se deri në vitin 2035 do të duhen rreth 305 miliardë dollarë në vit për të mbështetur shtetet e pafuqishme ekonomikisht në përballimin e valëve të të nxehtit, zjarreve, përmbytjeve dhe pasojave të tjera klimatike. "Vendet që kanë kontribuar më pak në shkaktimin e ndryshimeve klimatike po paguajnë fatura që nuk mund t'i përballojnë dot vetë", theksoi Jetn̄il-Kijiner, duke kërkuar angazhim më të madh financiar nga ekonomitë e zhvilluara. Kthesa e rrezikshme kërcënon gjithashtu Afrikën Lindore, ku thatësira mund të shkaktojë zhvendosjen e dhunshme të deri në 3 milionë banorëve në vende si Kenia, Somalia, Sudani i Jugut dhe Uganda, sipas paralajmërimeve të Komisionerit të Lartë të OKB-së për Refugjatët (UNHCR). Në Kenia situata paraqitet veçanërisht alarmante, pasi prodhimi vendas i misrit ka rënë me 40%. Kjo rënie pritet të gjunjëzojë sigurinë ushqimore dhe të kufizojë kapacitetet e shtetit për të menaxhuar valët e refugjatëve. Nga ana e tij, drejtori ekzekutiv i Climate Analytics dhe shkencëtari i klimës, Bill Hare, shtoi se El Niño ka potencialin ta përshpejtojë ndjeshëm ritmin e ngrohjes globale, duke rritur ndjeshëm shanset për kriza të rënda humanitare që lidhen drejtpërdrejt me ushqimin dhe ujin.