Sytë nga Haga: Hashim Thaçi përballet nesër me vendimin e dytë brenda dy muajsh

Të martën, më 17 nëntor, saktësisht në orën 10:00, Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë do të bëjnë publike vendimin e dytë gjyqësor ndaj ish-presidentit Hashim Thaçi brenda një periudhe dy-mujore. Këtë herë, trupi gjykues do të japë verdiktin lidhur me pretendimet e prokurorisë se gjatë vizitave të zhvilluara në qendrën e paraburgimit përgjatë vitit 2023, janë ndërmarrë veprime për të ndikuar te dëshmitarët e përfshirë në procesin gjyqësor për krime lufte. Përveç Thaçit, këtë vendim e presin edhe katër bashkëakuzuar të tjerë, ndërkohë që në Prishtinë institucionet ligjvënëse ende nuk kanë marrë një vendim përfundimtar lidhur me nismën për kufizimin e mandatit të kësaj gjykate. Sipas njoftimit zyrtar nga Haga, data e shpalljes u caktua më 12 tetor nga gjyqtari i vetëm i kësaj çështjeje, Christopher Gosnell, i cili ka lëshuar urdhër që të pesë të pandehurit të jenë të pranishëm fizikisht në seancën publike. Përveç ish-kreut të shtetit, të pandehur në këtë proces janë edhe ish-shefi i Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë, Bashkim Smakaj, ish-kryetari i Komunës së Malishevës, Isni Kilaj, Fadil Fazliu, si dhe ish-ministri i Drejtësisë, Hajredin Kuçi. Gjatë gjithë procedurës, të gjithë ata janë deklaruar të pafajshëm për akuzat që u faturohen. Në aktakuzë, ish-presidentit Thaçi i atribuohen gjithsej 11 pika penale, të ndara në tri për tentativë pengimi të personave zyrtarë në kryerjen e detyrës, katër për shkelje të konfidencialitetit të procedurës dhe katër për mosbindje ndaj urdhrave të gjykatës. Nga ana tjetër, Smakaj, Kilaj dhe Fazliu përballen me nga dy akuza secili – një për tentativë pengimi dhe një për mosbindje ndaj gjykatës – ndërsa ndaj Kuçit janë ngritur dy pika për mosbindje ndaj institucionit të drejtësisë. Ky proces gjyqësor zhvillohet i ndarë nga çështja kryesore për krime lufte. Në atë gjykim, më 16 shtator, trupi gjykues shpalli fajtore katërshen për krime lufte, duke i liruar njëkohësisht nga akuzat për krime kundër njerëzimit. Në atë shkallë, Thaçi dhe Jakup Krasniqi u dënuan me nga 25 vjet burgim, Kadri Veseli me 18 vjet, kurse Rexhep Selimi u dënua me 13 vjet heqje lirie. Ky vendim mbetet i shkallës së parë dhe ekipet mbrojtëse kanë paralajmëruar ankesa zyrtare. Nga vizitat e vitit 2023 te salla e gjyqit Aktakuza zyrtare u konfirmua më 29 nëntor 2024. Sipas dokumentit akuzues, në periudhën midis 12 prillit dhe 2 nëntorit 2023, përmes vizitave jo të privilegjuara në ambientet e paraburgimit, Thaçi dyshohet se ka përcjellë te vizitorët të dhëna konfidenciale mbi dëshmitarët e organit të akuzës dhe udhëzime se si të ndryshohej dëshmia e tyre. Prokuroria pretendon se ai ka bashkërenduar veprimet me tri grupe të veçanta: me Smakajn, Fazliun dhe Kilajn, si dhe veçmas me Kuçin. Pas hetimeve, Smakaj, Fazliu dhe Kilaj u arrestuan në territorin e Kosovës më 5 dhjetor 2024, duke u transferuar në Hagë ditën e ardhshme. Faza gjyqësore e këtij procesi nisi më 27 shkurt 2026, moment kur prokuroria paraqiti edhe audio-incizime nga takimet e zhvilluara mes Thaçit dhe vizitorëve të tij. Sipas të dhënave, akuza mbështetet në 28 incizime të siguruara gjatë nëntë vizitave, ndërsa fjalët përfundimtare u paraqitën më 14 shtator. Për sa i përket masës së sigurisë, tre nga të pandehurit janë liruar me kusht: Isni Kilaj në dhjetor të vitit 2025, kurse Bashkim Smakaj dhe Fadil Fazliu në shkurt të vitit 2026. Ndërkaq, Hajredin Kuçi është mbrojtur në liri përgjatë gjithë kohëzgjatjes së procedurës, ndërsa Hashim Thaçi vijon të mbahet në paraburgim në Hagë që nga nëntori i vitit 2020. Çfarë kërkojnë prokuroria dhe mbrojtja Në fjalën e tyre përfundimtare, përfaqësuesit e Zyrës së Prokurorit të Specializuar kanë kërkuar dënim me gjashtë vjet burgim për Hashim Thaçin, nga tri vjet heqje lirie për Smakajn, Kilajn dhe Fazliun, si dhe nëntë muaj burgim për Hajredin Kuçin. Prokuroria ka kërkuar gjithashtu që dënimi për këtë vepër penale të vuhet pas përfundimit të atij për krime lufte, duke kërkuar llogaritjen e dënimeve njëri pas tjetrit, me arsyetimin se ndërhyrja te dëshmitarët dëmton rëndë funksionimin e drejtësisë. Në krahun tjetër, mbrojtja e të pesë të akuzuarve ka kaktuar aktgjykim lirues, duke këmbëngulur se institucioni i akuzës ka dështuar të paraqesë prova të vlefshme për veprat që u vihen në barrë. Avokatja e ish-presidentit Thaçi, Sophie Menegon, gjatë parashtrimeve përfundimtare ka theksuar se nuk ka pasur asnjë organizim apo strukturë të strukturuar për të cilën flet akuza.