Aspiratat e Pekinit: A po rritet prania ushtarake e Kinës në Azinë Juglindore?

Rëndësia e ruajtjes së raporteve fqinjësore mbetet prioritet, ndërkohë që në fillim të muajit nëntor, ministri i Jashtëm i Kinës, Wang Yi, priti në Pekin krerët e diplomacisë nga Laosi, Kamboxhia, Vietnami, Tajlanda dhe Mianmani. Gjatë këtij takimi, gjashtë shtetet arritën një dakordësi për intensifikimin e partneritetit dypalësh dhe rajonal në fushat e ekonomisë dhe të sigurisë. Kjo lëvizje diplomatike dëshmon peshën dhe ndikimin në rritje të fuqisë aziatike në kontinent. Vëmendja nuk po adresohet më vetëm te shkëmbimet tregtare dhe projektet infrastrukturore, pasi bashkëpunimi ushtarak po zë një hapësirë gjithnjë e më të madhe. Në këtë kuadër, në përmbyllje të muajit shtator, Kina dhe Laosi përuruan një qendër të përbashkët për mbështetje dhe trajnime ushtarake, e cila shtrihet në veri të kryeqytetit Vientiane. Faza fillestare e këtij kompleksi parashikon përgatitjen e pilotëve për forcat ajrore laotiane. "Megjithatë, mbetet për t'u parë se si Kina me këtë po ndryshon opsionet e saj të aksesit ushtarak në Azinë Juglindore," thekson Marco Bünte, politolog dhe profesor në Universitetin Friedrich-Alexander (FAU) në Erlangen-Nuremberg. Në vitet e fundit, Pekini ka konsoliduar ndjeshëm peshën e tij ekonomike në këtë zonë gjeografike. Hekurudha që lidh Kinën me Laosin, bashkë me nisma të tjera në infrastrukturë, e kanë afruar ndjeshëm Laosin me shtetin fqinj verior. Megjithatë, ky afrim shoqërohet me nivele të larta borxhesh dhe një varësi financiare ndaj kryeqytetit kinez. Sipas profesorit Bünte, Laosi dhe Kamboxhia kanë funksionuar prej kohësh si aleatë të ngushtë ushtarakë të Kinës, çka nënkupton se infrastruktura e re në Laos mund të përbëjë një tjetër stad drejt avancimit të bashkëpunimit strategjik me Pekinin. Në një analizë të përgatitur nga gazeta 'Asia Times', me seli në Hong Kong, objektet kineze në Laos dhe Kamboxhia cilësohen si elementë potencialë të një aleance ushtarake në zhvillim. Edhe politologu Bünte ndan bindjen se pasojat strategjike janë mjaft domethënëse. "Nëse zhvillimet e përshkruara rezultojnë të sakta, Kina do të fitonte thellësi strategjike në Azinë Juglindore kontinentale," vëren ai gjatë një interviste. "Kina do të përfitonte kështu nga përmirësimi i aksesit ushtarak në Detin e Kinës së Jugut." Për momentin, nuk ekziston ndonjë konfirmim zyrtar për të drejta të garantuara qasjeje që i japin Kinës autoritet mbi infrastrukturën ushtarake të këtyre vendeve. Johann Fuhrmann, drejtor i zyrës së Fondacionit Konrad Adenauer në Pekin, bën një ndarje të qartë mes trajnimit të pilotëve vendas dhe çdo shfrytëzimi të mundshëm në të ardhmen nga ushtria kineze. "Kina fiton ndikim kur është e përfshirë, për shumë vite, në hartimin e programeve të trajnimit dhe në funksionimin e objekteve të tilla," shpjegon ai. Pozita ushtarake e Pekinit nuk duhet ekzagjeruar, paralajmëron Bünte, i cili shton se Kina po zgjeron thjesht kapacitetet e saj operative dhe nuk mund të flitet ende për ndonjë epërsi të mirëfilltë ushtarake. Në publikimin e saj, gazeta 'Asia Times' e interpreton këtë strategji si një hapje graduale të dyerve për praninë ushtarake: ngritja e qendrave të përbashkëta stërvitore, bashkëpunimi në logjistikë dhe të drejtat e shfrytëzimit afatshkurtër mund t'i hapin rrugë themelimit të një baze të madhe dhe permanente. Pavarësisht kësaj, mbetet e paqartë nëse Kina po ndjek një skenar të tillë dhe nëse kjo do të kristalizohet në një strukturë të unifikuar rajonale. Një rast ilustrues është ai i bazës detare Ream në Kamboxhia. Kina ka investuar në zgjerimin e këtij kompleksi në Gjirin e Tajlandës, duke e shfrytëzuar për nevoja stërvitore dhe logjistike. Edhe pse anijet nga Japonia dhe Vietnami kanë mundur të ndalojnë në këtë port, ato janë pozicionuar në një mol të vendosur më në jug të zonës.