Krizë e paprecedentë në aeroportet amerikane: Mbi 12 mijë fluturime të anuluara pas dështimit të sistemit të vjetruar të aviacionit

Një defekt kritik në infrastrukturën e telekomunikacionit të Administratës Federale të Aviacionit (FAA), i regjistruar gjatë ndërhyrjeve për zëvendësimin e linjave të vjetra të bakrit me kabllo të avancuara me fibra optike, ka provokuar një nga bllokimet më masive të trafikut ajror në historinë e Shteteve të Bashkuara. Ngjarja, e cila solli ndërprerjen e plotë të lëvizjeve ajrore për rreth katër orë gjatë ditës së premte, shkaktoi valë shoku që u ndien gjatë gjithë fundjavës. Qindra mijëra pasagjerë mbetën të ngujuar në nyjat kryesore të transportit ajror në mbarë vendin, pasi mijëra fluturime u fshinë nga oraret ose pësuan vonesa jashtëzakonisht të gjata. Sekretari Amerikan i Transportit, Sean Duffy, shpjegoi gjatë një konference për shtyp të mbajtur të shtunën se incidenti lindi gjatë asaj që konsiderohej një punë rutinë mirëmbajtjeje në një objekt periferik të FAA-s, ku kontraktori ishte angazhuar në modernizimin e rrjetit të vjetëruar të telekomunikacionit. Tani, grupet hetimore po analizojnë me kujdes nëse ngjarja erdhi si pasojë e një gabimi njerëzor apo prej instalimit të një pajisjeje të dëmtuar. "Ajo që po përpiqemi të përcaktojmë është nëse ka pasur paaftësi apo nëse është instaluar një router me defekt", u shpreh ai, duke mos përjashtuar asnjërin prej skenarëve. Pasi ekspertët teknikë arritën të izolonin zonën e ndërhyrjes në objekt, sistemet rifilluan punën dhe FAA shfuqizoi urdhrin e ndalimit. Megjithatë, Duffy vuri në dukje se e gjithë struktura e kontrollit të trafikut ajror në SHBA vazhdon të mbështetet te teknologji të vjetëruara, duke shtuar se problemi nuk qëndron vetëm te hardueri, por te vetë rrjeti i vjetër i kabllove që bëri të domosdoshme ndërhyrjen e deritanishme. Statistikat tregojnë për shifra alarmante, ku sipas të dhënave nga platforma e specializuar e monitorimit të fluturimeve FlightAware, deri në orën 11:00 të mëngjesit të së shtunës (sipas orës lokale lindore), ishin anuluar mbi 4 mijë fluturime kombëtare dhe ndërkombëtare. Këtyre iu bashkuan më shumë se 8 mijë anulime të regjistruara që të premten, duke e katapultuar totalin në mbi 12 mijë fluturime të anuluara. Ky bllokim shënoi ndërprerjen më të gjatë totale të hapësirës ajrore amerikane në çerekun e fundit të shekullit. Ndikimi u ndje fuqishëm në pika kyçe si aeroportet e Nju Jorkut, Uashingtonit, Bostonit dhe Miamit. Nga ana e tij, administratori i FAA-së, Brian Bedford, u kërkoi ndjesë udhëtarëve për shqetësimet e jashtëzakonshme, duke theksuar se faza më kritike kishte marrë fund. Edhe pse ai paralajmëroi se pasojat e vonesave do të vazhdonin përgjatë gjithë së shtunës, shfaqi optimizëm se kompanitë ajrore do t'i rikthenin oraret e rregullta deri në mbyllje të të dielës. Bedford hodhi poshtë çdo aludim për ndonjë sulm kibernetik apo ndërhyrje që përfshin inteligjencën artificiale, duke konfirmuar se nuk ekzistojnë prova për qëllime keqdashëse dhe se vëmendja e plotë mbetet te zbulimi i pjesës teknike që dështoi. Këtë qëndrim e mbështeti edhe Sekretari Duffy, i cili konfirmoi se nuk ka asnjë element që të tregojë për ndonjë faktor të jashtëm ose sulm të huaj. Ndërkohë, korporata L3Harris, e cila mbante kontratën për përmirësimin e sistemeve të kontrollit ajror, bëri të ditur se po bashkëpunon ngushtësisht me autoritetet federale për të zbardhur të vërtetën rreth incidentit.