Diabeti në Maqedoninë e Veriut: Alarm për mijëra të padiagnostikuar, pacientët kërkojnë kushte më të mira trajtimi

Në Maqedoninë e Veriut, shifrat e personave të prekur nga diabeti janë shqetësuese. Ndërkohë që rreth 142 mijë qytetarë janë të evidentuar zyrtarisht si pacientë, vlerësohet se rreth 40 mijë të tjerë vuajnë nga kjo sëmundje pa qenë në dijeni të gjendjes së tyre shëndetësore. Në kuadër të Ditës Botërore të Diabetit, ekspertët kanë apeluar për një qasje më proaktive drejt diagnostikimit të hershëm, ndërsa pacientët kanë ngritur zërin për mungesën e pajisjeve moderne, si sensorët e glukozës dhe pompat e insulinës. Sipas statistikave, mbi 95 për qind e rasteve në vend i përkasin diabetit të tipit 2. Drejtori i Klinikës së Endokrinologjisë, Irfan Ameti, ka tërhequr vërejtjen se trendi global është në rritje të shpejtë. "Nëse pesë vite më parë një në 11 persona prekej nga diabeti, sot kjo shifër ka arritur në një në nëntë. Parashikimet për vitin 2050 janë alarmante, me një numër që pritet të kalojë 850 milionë persona në mbarë botën. Është jetike të fokusohemi te faktorët e rrezikut për të parandaluar gjendjen paradiabetike", u shpreh Ameti. Lidhja e Shoqatave të Diabetikëve të Maqedonisë, e përfaqësuar nga kryetari Dimçe Velev, ka theksuar nevojën urgjente për zgjerimin e përdorimit të sistemeve për monitorimin e vazhdueshëm të glikemisë. Aktualisht, vetëm 800 pacientë me diabet të tipit 1, kryesisht të rinj dhe fëmijë deri në 25 vjeç, përfitojnë nga këto pajisje. Objektivi i shoqatave është që brenda dy ose tre viteve të arrihet një mbulim prej 80 për qind për të gjithë ata që kanë indikacione mjekësore për përdorimin e sensorëve dhe pompave të insulinës. Ministri i Shëndetësisë, Sasho Klekovski, ka vënë theksin te ndryshimi i stilit të jetesës, duke inkurajuar aktivitetin fizik dhe ushqyerjen e shëndetshme. Ai shprehu shqetësimin mbi mangësitë në sistemin shëndetësor, ku rezultatet e kontrolleve sistematike shpesh mbeten të paevidentuara për shkak të dokumentacionit në letër. "Gjatë vitit 2025 kemi kryer rreth 200 mijë kontrolle sistematike, por një pjesë e konsiderueshme e rezultateve me glikemi të lartë nuk regjistrohen në sistemin digjital. Kjo është një sfidë që duhet tejkaluar", theksoi Klekovski. Mesazhi kryesor për qytetarët në këtë ditë është i qartë: mos prisni shfaqjen e simptomave për të kontrolluar nivelin e sheqerit në gjak. Mjekët këshillojnë kontrolle të rregullta, pasi diagnostikimi në kohë është çelësi për parandalimin e komplikimeve serioze dhe ruajtjen e një cilësie më të mirë të jetës.