Domosdoshmëria e unitetit politik: Çelësi i suksesit për shqiptarët e Luginës dhe Këshillin Kombëtar

Përfaqësuesit politikë në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc përballen me një sfidë kritike: ndërtimin e një platforme të përbashkët që kërkon konsensus të plotë. Harmonizimi i qëndrimeve nuk është thjesht një dëshirë, por një domosdoshmëri për të forcuar zërin shqiptar në Parlamentin e Serbisë, në kuvendet lokale dhe, mbi të gjitha, në funksionimin e Këshillit Kombëtar Shqiptar (KKSH). Ndonëse zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit dhe ato për KKSH-në të mbajtura më 8 nëntor përfaqësojnë procese të ndryshme, ato mbartin një peshë të njëjtë strategjike. Këto dy mekanizma duhet të veprojnë në sinkron të plotë për të mbrojtur interesat kolektive të shqiptarëve, përfshirë ata në Sanxhak dhe krahina të tjera. Dallimet në mënyrën e garimit – qoftë përmes një liste të përbashkët për parlamentin apo listave të ndara për Këshillin – nuk duhet të shërbejnë si pretekst për përçarje gjatë konstituimit të institucioneve. Zgjedhja e lidershipit të KKSH-së duhet të mbizotërohet nga fryma e gjithëpërfshirjes dhe përgjegjësisë shtetërore, duke lënë mënjanë kalkulimet e ngushta partiake. Historia e hidhur e 12 shtatorit 2015, ku mungesa e unitetit çoi në dështimin e miratimit të Deklaratës së përbashkët, mbetet një mësim që nuk duhet përsëritur. Po ashtu, kriza institucionale e vitit 2022, kur mosmarrëveshjet politike pamundësuan konstituimin e Këshillit brenda afateve ligjore, shkaktoi ndërhyrjen e ministrisë përkatëse serbe dhe emërimin e një Organi të Përkohshëm, duke kulmuar me zgjedhje të reja në janar të 2023-it. Këto raste dëshmojnë se përçarja është rruga më e shkurtër drejt dobësimit të pozitës sonë politike. Këshilli Kombëtar Shqiptar, si institucion themelor me 29 anëtarë, është ngritur më 3 korrik 2010 për të mbrojtur të drejtat kolektive në arsim, kulturë, informim dhe përdorimin zyrtar të gjuhës. Ai funksionon mbi bazën e legjislacionit serb për pakicat kombëtare dhe Statutit të tij të përditësuar më 5 shkurt 2019. Në kontekstin e 23 këshillave të pakicave në Serbi, KKSH-ja mbetet mekanizmi kyç për artikulimin e kërkesave legjitime të shqiptarëve. Në fund të fundit, ndërtimi i një platforme të unifikuar është i vetmi mjet demokratik për të mbrojtur identitetin dhe dinjitetin tonë. Çdo devijim nga ky bashkëpunim nuk dëmton vetëm subjektivitetin tonë politik, por edhe të ardhmen e shqiptarëve në këto treva, duke e bërë të vështirë realizimin e të drejtave themelore në një mjedis sfidues politik.