Dritë jeshile për Byronë e Pasurisë: Çfarë duhet të dini për ligjin që vë në shënjestër zyrtarët e korruptuar

Presidentja e Republikës së Kosovës, Justina Shiroka Pula, ka zyrtarizuar me dekret Ligjin nr. 11/L-006, i cili i hap rrugë themelimit të Byrosë Shtetërore për Verifikimin dhe Konfiskimin e Pasurisë së Pajustifikueshme. Ky vendim shënon epilogun e një procesi pesëvjeçar, i cili u përball me pengesa të shumta ligjore, përfshirë rrëzimin e një versioni të mëparshëm nga Gjykata Kushtetuese. Megjithatë, qytetarët do të duhet të presin ende për rezultate konkrete në terren. Ndonëse dekreti me numër 17/2026 është nënshkruar më 13 nëntor, pas miratimit të ligjit në Kuvend më 29 tetor, mekanizmat e verifikimit nuk do të aktivizohen brenda natës. Sipas dispozitave ligjore, Byroja pritet të jetë plotësisht operacionale më së voni një vit pas hyrjes në fuqi të këtij akti. Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, ka konfirmuar pranimin e dekretit, duke theksuar se për çdo zyrtar publik është imperativ që pasuria e tyre të ketë burim të ligjshëm dhe të dëshmuar. Ajo ka bërë të ditur se legjislativi do të mbikëqyrë me vëmendje procesin e themelimit të këtij institucioni, duke shtuar se suksesi i ligjit do të vlerësohet përmes rezultateve që do të gjenerojë në luftën kundër pasurive të paligjshme. Ky është një përpjekje e dytë ambicioze e shtetit, pas dështimit të nismës së vitit 2021. Pasi Gjykata Kushtetuese e shpalli kundërkushtetues projektligjin e mëparshëm, Ministria e Drejtësisë, e udhëhequr nga Donika Gërvalla, hartoi një draft të ri, i cili mori dritën jeshile të Qeverisë në mars të vitit 2026. Gërvalla ka deklaruar se ndryshimet e bëra janë thelbësore dhe garantojnë përputhshmëri me standardet kushtetuese. Sipas modelit të ri, Byroja do të jetë institucion i pavarur që i raporton Kuvendit, ndërsa procesi i konfiskimit do të jetë civil, që do të thotë se nuk kërkohet dënim penal paraprak për të sekuestruar pasurinë e pajustifikuar. Vendimin përfundimtar për konfiskim do ta marrë Divizioni përkatës në Gjykatën Themelore të Prishtinës. Ligji ka një shtrirje të gjerë kohore, duke përfshirë pasuritë e fituara nga 17 shkurti 2008 e deri në pesë vjet pas përfundimit të detyrës publike. Sa i përket kalendarit të zbatimit, pas botimit në Gazetën Zyrtare dhe hyrjes në fuqi pas 15 ditësh, Kuvendi ka afat tre muaj për të emëruar Komisionin mbikëqyrës. Më pas, ky komision do të nisë procedurat për përzgjedhjen e Drejtorit të Përgjithshëm, i cili do të ketë mandat shtatëvjeçar. Deri në funksionalizimin e plotë të stafit të Byrosë, përgjegjësitë administrative do të vazhdojnë të mbulohen nga Agjencia kundër Korrupsionit.