Zbulimi i ri shkencor: Pse ndodhin ataket në zemër edhe kur kolesteroli është në nivele normale?

Shkenca mjekësore po hedh dritë mbi një fenomen shqetësues: ataku në zemër mund të godasë edhe individët që kanë nivele të ulëta të kolesterolit LDL. Një studim i fundit suedez ka identifikuar dy lloje të tjera të grimcave yndyrore në gjak, të cilat mbartin proteina të afta për të shkaktuar inflamacion dhe për të dëmtuar muret e arterieve, duke rritur kështu rrezikun kardiovaskular. Ky hulumtim kompleks është udhëhequr nga ekspertët e Universitetit të Teknologjisë Chalmers në Suedi, në bashkëpunim me institucione prestigjioze si Harvardi, universitetet e Gothenburgut, Kopenhagenit, Glasgout dhe qendra të tjera kërkimore. Gjetjet e këtij ekipi janë publikuar zyrtarisht në revistën shkencore 'European Heart Journal'. Për dekada me radhë, fokusi kryesor i parandalimit të sëmundjeve të zemrës ka qenë ulja e kolesterolit LDL, i njohur si kolesteroli 'i keq'. Megjithatë, duke vënë re se ataket ndodhin edhe kur ky tregues është nën kontroll, shkencëtarët hulumtuan grimca të tjera që transportojnë proteinën apolipoproteinë B: lipoproteinat e pasura me trigliceride (TRL) dhe lipoproteinën(a), e njohur si Lp(a). Në kuadër të këtij studimi, ekipi shkencor analizoi rreth 3,000 proteina në mostra të plazmës së gjakut. Duke kryqëzuar këto të dhëna me informacionet gjenetike dhe historikun shëndetësor afatgjatë të pjesëmarrësve, studiuesit arritën të kuptojnë lidhjen mes proteinave të veçanta, llojeve të grimcave dhe zhvillimit të sëmundjeve të zemrës. Rezultatet treguan se, ndonëse TRL dhe Lp(a) janë grimca të ndryshme, ato ndajnë modele proteinike shumë të ngjashme që nxisin inflamacionin. Proteinat e këtyre grimcave tërheqin qelizat imune, duke shkaktuar dëmtime në strukturën arteriale, ndryshe nga kolesteroli LDL që ndikon kryesisht në grumbullimin e pllakave në muret e arterieve. Jakub Morze, autori kryesor nga Universiteti i Teknologjisë Chalmers, theksoi se mbivendosja midis TRL dhe Lp(a) ishte një nga zbulimet më intriguese, pasi sugjeron se këto grimca veprojnë përmes proceseve të përbashkëta inflamatore dhe vaskulare. Megjithatë, udhëheqësi i hulumtimit, Clemens Wittenbecher, sqaroi se ulja e kolesterolit LDL mbetet shtylla kryesore e parandalimit. Hapi i radhës është të vlerësohet nëse matja e këtyre proceseve të reja mund të ofrojë mbrojtje më të avancuar për pacientët në të ardhmen. Autorët saktësuan se ky studim nuk ka testuar ende ndonjë terapi të re apo test klinik të gatshëm për përdorim të përditshëm. Sipas të dhënave të Organizatës Botërore të Shëndetësisë, sëmundjet kardiovaskulare mbeten një kërcënim global, duke shkaktuar rreth 17.9 milionë vdekje çdo vit, ku mbi 80 përqind e këtyre rasteve lidhen drejtpërdrejt me ataket në zemër dhe goditjet në tru.