Alarmi në Tokio: Japonia monitoron me vigjilencë lëvizjet e reja të Uashingtonit në prag të samitit të APEC-ut

Ndërkohë që vetëm një javë na ndan nga samiti i Bashkëpunimit Ekonomik Azia-Paqësor (APEC) – i planifikuar për t'u mbajtur më 18 dhe 19 nëntor në qytetin kinez Shenzhen, ku pritet takimi mes krerëve të Shteteve të Bashkuara, Kinës dhe Rusisë – autoritetet japoneze po ndjekin me vëmendje maksimale çdo sinjal të ndryshimit të kursit të Uashingtonit ndaj rajonit Indo-Paqësor. Në qendër të shqetësimit të Tokios qëndron frika se debakli zgjedhor që pësoi presidenti amerikan Donald Trump në zgjedhjet e mesmandatit javën e kaluar, mund ta detyrojë atë të kërkojë me ngulm një triumf të shpejtë diplomatik. Një arritje e tillë do t'i shërbente atij si dëshmi e aftësive drejtuese, por rrezikon të anashkalojë plotësisht interesat jetike të aleatëve amerikanë në këtë zonë gjeostrategjike. Përballë këtij skenari dhe e tronditur nga dinamikat e krijuara pas votimit të 3 nëntorit, qeveria japoneze ka ndërmarrë hapa të menjëhershëm për të testuar pulsin dhe qëndrimin aktual të Shtëpisë së Bardhë. Kështu, ministri i Jashtëm i Japonisë, Toshimitsu Motegi, ka zhvilluar një takim dypalësh me Sekretarin amerikan të Shtetit, Marco Rubio, në kuadër të punimeve të mbledhjes së shefave të diplomacisë të G7-ës, e cila u zhvillua të hënën në Paris. Sipas njoftimit zyrtar të lëshuar nga diplomacia japoneze pas takimit, palët kanë rënë dakord për intensifikimin e bashkëpunimit në sektorin e sigurisë, me qëllim rritjen e gatishmërisë reaguese të boshtit aleat Japoni-SHBA. Gjithashtu, dy zyrtarët e lartë janë zotuar se do të ruajnë një linjë komunikimi të vazhdueshme dhe intensive rreth zhvillimeve në rajonin Indo-Paqësor, pa dhënë megjithatë hollësi shtesë. Çfarë e frikëson realisht Tokion? "Ka një merak të bazuar se, duke u gjendur si një president pa fuqi reale vendimmarrëse në skenën e brendshme politike, Trumpi do të shfrytëzojë kompetencat e tij ekzekutive për të zhvendosur fokusin e plotë te politika e jashtme," thekson Sebastian Maslow, profesor i shkencave politike pranë Universitetit të Tokios. Duke komentuar për situatën, ai shtoi se një marrëveshje e mundshme pazarxhinjë mes Uashingtonit dhe Pekinit do t'i jepte liderit kinez Xi Jinping hapësirën e duhur për të shtuar presionin ndaj Japonisë. Sipas tij, duke pasur parasysh ftohjen e thellë në marrëdhëniet kino-japoneze, kjo do ta vendoste kryeministren Sanae Takaichi në një pozitë tejet delikate, duke e detyruar të rishikojë strategjinë e menaxhimit të relatave mes dy superfuqive. Margarita Estévez-Abe, profesoreshë e asociuar në Shkollën Maxwell për Shtetësinë dhe Çështjet Publike në Universitetin e Syracuse dhe njohëse e shkëlqyer e realitetit politik japonez, vë inatin e Tokios në dukje, duke theksuar se ajo i trembet "një qasjeje transaksionale të Trumpit, i cili rrezikon ta përdorë Tajvanin si valutë këmbimi". Ajo rikujtoi se pas samitit të majit me Xi Jinping, presidenti amerikan e cilësoi çështjen e shitjes së armatimeve amerikane për Tajvanin si një "mjet të shkëlqyer pazari me Kinën". Japonia ndërkohë ndihet e zhgënjyer nga mungesa e mbështetjes amerikane ndaj masave kufizuese në eksportet e metaleve të rralla që Kina i vendosi Tokios, pas deklaratave të Takaichit për Tajvanin vitin e kaluar – pasi administrata në Uashington preferon ta trajtojë këtë mosmarrëveshje si një ngërç ekskluzivisht rajonal të Japonisë. Sfidat për ruajtjen e ekuilibrit gjeopolitik Për më tepër, shqetësimet e Tokion shtrihen edhe përtej, duke përfshirë pikëpamjet e Uashingtonit ndaj Rusisë dhe Koresë së Veriut. "Megjithëse Trumpi nuk e ka dëmtuar aleancën dypalëshe në të njëjtën shkallë sa marrëdhëniet e tij me NATO-n, afrimi i tij i dukshëm me Moskën dhe Phenanin mbetet një burim ankthi për Tokion," nënvizon Estévez-Abe. Sipas saj, Shtetet e Bashkuara mbështeten fuqimisht te Japonia si nyja e tyre kryesore logjistike dhe ushtarake në Indo-Paqësor, ndaj nuk do të ishte në llogaritë e Uashingtonit të nxiste Rusinë apo Korenë e Veriut që të ndërmarrin hapa armiqësorë ndaj saj.