Nga 3 në 8 milionë euro: Tenderi i dyshimtë i KOSTT-it nën lupën e OSHP-së

Operatori i Sistemit, Transmisionit dhe Tregut (KOSTT) është përfshirë në një vorbull dyshimesh lidhur me një tender për furnizim me nënstacion mobil. Derisa në planifikimin fillestar për të hyrat e vitit 2026 ishte parashikuar një buxhet prej rreth tri milionë eurosh, vlera e këtij prokurimi është rritur në mënyrë drastike në tetë milionë euro, duke shkaktuar reagime dhe ankesa zyrtare. Procesi i prokurimit është pezulluar pas ankesës së dorëzuar në Organin Shqyrtues të Prokurimit (OSHP) nga kompania Kosmati SH.P.K. më 5 nëntor. Në bazë të pretendimeve të ankuesit, kriteret e vendosura nga KOSTT-i janë joproporcionale dhe dukshëm kufizuese për konkurrencën e lirë. Në qendër të kontestit është kërkesa që prodhuesi i nënstacionit të dëshmojë se në tri vitet e fundit ka furnizuar të paktën 20 nënstacione të tensionit 110 kV ose më të lartë. Kompania ankuese argumenton se ky kusht është hartuar për të përjashtuar prodhues të tjerë ndërkombëtarë, pasi edhe kompanitë e njohura botërore e kanë të pamundur të plotësojnë një kriter kaq specifik në një hark kohor kaq të shkurtër. Ankesa thekson se fakti që kriteri kërkon autorizim nga prodhuesi për operatorët ekonomikë, dëshmon për një favorizim të qartë ndaj një subjekti të caktuar. Sipas ankuesit, kjo praktikë diskriminuese pamundëson pjesëmarrjen e operatorëve që bashkëpunojnë me prodhues të rangut botëror, por që nuk arrijnë të plotësojnë numrin e kërkuar të referencave. Përtej kritereve të përvojës, dyshimet për kurdisje thellohen edhe nga specifikat teknike të tenderit, të cilat përkojnë saktësisht me teknologjinë e kompanisë 'Hitachi Energy'. KOSTT-i ka kërkuar modul ndërprerës hibrid 145 kV të tipit 'PASS' ose ekuivalent. 'PASS' (Plug and Switch System) është emërtim tregtar i teknologjisë që tashmë është pjesë e portofolit të 'Hitachi Energy', gjë që ngre pikëpyetje serioze nëse kërkesat janë hartuar enkas për këtë kompani. Kjo mënyrë e hartimit të specifikave teknike bie ndesh me Ligjin për Prokurimin Publik, i cili ndalon rreptësisht përcaktimin e kritereve që favorizojnë ose diskriminojnë operatorë të caktuar ekonomikë. Ndërkohë, çështja mbetet në shqyrtim nga organet kompetente, ndërsa në sferën politike, ky rast ka shkaktuar debat të ashpër lidhur me prapavijat e mundshme të këtij tenderi.