Votimi 'në terr': Pse po nxitohet miratimi i një ligji që askush nuk e ka lexuar?

Ligji për Dhomat e Specializuara pritet të rikthehet në rend dite në Kuvendin e Kosovës më së largu të hënën, ku pritet të sigurojë mbështetjen e nevojshme përmes votave të Lëvizjes Vetëvendosje. Këtë zhvillim e ka bërë të ditur ushtruesja e detyrës së kryetares së PDK-së, Vlora Çitaku, duke konfirmuar një akordim të plotë mes dy partive për përmbajtjen e këtij drafti. Nga ana tjetër, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës ka shprehur gatishmërinë për ta votuar nismën, pavarësisht formës së saj. Megjithatë, një element thelbësor mungon në këtë proces: vetë teksti i ligjit, i cili mbetet i panjohur për publikun dhe deputetët. Që nga 22 tetori, kur presidentja Justina Shiroka-Pula e riktheu ligjin në Kuvend me kërkesë të PDK-së, procesi është shoqëruar nga një mungesë e theksuar transparence. Deri më 7 nëntor, nuk është prezantuar asnjë detaj konkret mbi ndryshimet e propozuara. Ndonëse Çitaku ka refuzuar të ndajë hollësi, ajo ka garantuar se thelbi dhe qëllimi i ligjit mbeten të paprekura. Kjo ngre një dilemë të pashmangshme: nëse përmbajtja nuk ndryshon, përse u kthye ligji? Dhe nëse ndryshon, pse po mbahet i fshehur nga sytë e opinionit? Aleanca, ndonëse pranon se nuk është konsultuar për këtë proces, ka premtuar votën pa e parë draftin. Një qasje e tillë shkon përtej mbështetjes për UÇK-në, duke shpërfaqur një shmangie nga detyra themelore e çdo ligjvënësi: shqyrtimi i kujdesshëm i dokumentit përpara votimit. Ndryshimet e miratuara më 6 tetor, të cilat morën 88 vota, shkaktuan reagime të ashpra ndërkombëtare. Shërbimi Evropian i Veprimit të Jashtëm dhe komisionarja për Zgjerim, Marta Kos, i kanë cilësuar ato si të papranueshme dhe në kundërshtim me detyrimet ndërkombëtare të Kosovës. Edhe kryeministri britanik, Andy Burnham, i ka dërguar një mesazh të qartë kryeministrit Albin Kurti, duke e ndërlidhur mbështetjen e Londrës me respektimin e mandatit të Speciales. Shkëmbimi i letrave të vitit 2014, që shërben si bazë për këtë gjykatë, obligon Kosovën për konsultime paraprake për çdo ndryshim ligjor. Shmangia nga ky proces e vë vendin në një pozitë të palakmueshme, sidomos në një kohë kur raporti i fundit i Komisionit Evropian nuk ka shënuar përparim në drejtësi, ndërsa Shtëpia e Bardhë sapo ka propozuar ambasadorin e ri për Prishtinën. Kosova nuk ka nevojë për fërkime të reja me partnerët strategjikë që kanë mbështetur lirinë dhe pavarësinë e saj. Ndërkohë, sfida e vërtetë juridike po zhvillohet në Hagë. Me afrimin e afateve për ankesat e katërshes dhe shpalljen e aktgjykimit për rastin e pengimit të drejtësisë më 17 nëntor, vëmendja e institucioneve duhet të jetë te mbështetja juridike dhe dokumentimi i së vërtetës për luftën. Vetë kryeministri Kurti, në vizitën e tij në Paris, këshilloi palët e pakënaqura që t'i drejtohen apelit. Mbetet e paqartë pse qeveria nuk e ndjek të njëjtën logjikë, duke u përqendruar te rruga ligjore në vend të ndryshimeve të ngutshme. Sovraniteti nuk nënkupton fshehtësi apo shmangie nga zotimet e marra. Kuvendi ka të drejtë të ndryshojë ligjet, por përgjegjësia shtetërore kërkon respektimin e marrëveshjeve të ratifikuara, të cilat janë pjesë e Kushtetutës. Një shtet që modifikon rregullat sa herë që nuk pajtohet me një vendim gjyqësor, nuk po e forcon sovranitetin, por po minon besueshmërinë e tij në arenën ndërkombëtare.