Buxheti i BE-së në pikëpyetje: Kushti i Berlinit për Ukrainën ndez përplasje të forta në bllok

Kancelari gjerman Friedrich Merz ka ndërmarrë një hap të fortë politik dhe ekonomik, duke lidhur miratimin e buxhetit shtatëvjeçar të Bashkimit Evropian për periudhën 2028–2034 me sigurimin e fondeve për Ukrainën. Ky qëndrim i ndjekur nga Berlini ka ngritur menjëherë tensionet në Bruksel dhe kryeqytetet e tjera, pasi disa shtete anëtare janë kundër përfshirjes së tyre në skemat e reja të ndihmës për Kievin. Kryeministri i Sllovakisë, Robert Fico, nuk i ka kursyer kritikat, duke e quajtur presionin e Merz-it një “shantazh tipik” dhe duke paralajmëruar se Sllovakia nuk do t’i përulet kësaj linje. Edhe kryeministri çek, Andrej Babiš, ka ngritur dyshime dhe rezerva të forta ndaj kërkesave gjermane, duke kërkuar llogari se përse ushtrohet trysni ndaj vendeve që nuk duan të kontribuojnë financiarisht për ukrainasit. Përmes një letre zyrtare dërguar kreut të Këshillit Evropian, António Costa, kancelari Merz ka kërkuar që ky mosakordim të futet në agjendën e diskutimeve në samitin e ardhshëm që do të mbahet në Dublin. Në argumentimin e tij, lideri gjerman thekson se ndihma për Ukrainën është një prioritet i lartë strategjik për të gjithë kontinentin, ndaj dhe barrët financiare duhet të përballohen në mënyrë sa më të drejtë dhe të barabartë nga të gjithë anëtarët e bllokut. Kjo përplasje diplomatike vjen në një moment kur Bashkimi Evropian sapo ka dhënë dritën jeshile për një kredi prej 90 miliardë eurosh dedikuar Ukrainës për vitet 2026–2027. Ndërkaq, kreu i shtetit ukrainas, Volodymyr Zelensky, ka dalë me kërkesën për 70 miliardë euro shtesë me qëllim shlyerjen e gropës buxhetore të shtetit të tij. Nga ana e saj, struktura evropiane është zotuar të mbulojë 45 miliardë euro, kurse pjesa tjetër mbetet të sigurohet nga aleatët e huaj ndërkombëtarë, ku bëjnë pjesë Kanadaja dhe Mbretëria e Bashkuar. Përveç Sllovakisë dhe Republikës Çeke, edhe Hungaria mban qëndrim kundërshtues ndaj çdo angazhimi në këtë fazë të re financimi. Kjo situatë dëshmon qartë ndarjet e thella që ekzistojnë aktualisht brenda familjes evropiane sa i takon ndihmës për Kievin dhe shpërndarjes së përgjegjësive ekonomike. Nëse mungon një marrëveshje gjithëpërfshirëse, këto fërkime rrezikojnë të bllokojnë dhe vështirësojnë ndjeshëm negociatat për buxhetin e ardhshëm afatgjatë të BE-së.