Perspektivë e re për prodhuesit vendorë: Kusari-Lila tregon detajet e marrëveshjes me shtetet e EFTA-s

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINTI) ka mbledhur përfaqësuesit e komunitetit të biznesit në një sesion informues, ku janë shpalosur avantazhet dhe mundësitë e jashtëzakonzakonshme që sjell Marrëveshja e Tregtisë së Lirë mes Kosovës dhe vendeve anëtare të EFTA-s. Gjatë këtij takimi, ministrja Mimoza Kusari-Lila bëri të ditur se kjo marrëveshje do të hyjë zyrtarisht në fuqi më 1 tetor 2026, duke shënuar një kthesë historike në raportet ekonomike dhe tregtare të vendit tonë me Zvicrën, Norvegjinë, Lihtenshtajnin dhe Islandën. Sipas shpjegimeve të saj, ky hap synon fuqizimin e eksporteve vendore të mallrave dhe shërbimeve drejt një tregu prej afërsisht 30 milionë konsumatorësh, teksa në të njëjtën kohë do të nxiten investimet e huaja dhe do t'i jepet hov inovacionit. Një veçori e rëndësishme që u vu në dukje nga Kusari-Lila është fakti se Kosova përfaqëson të vetmin shtet në rajon që ka arritur të negociojë me sukses edhe fushën e tregtisë së shërbimeve brenda kësaj marrëveshjeje të tregtisë së lirë. Ministrja sqaroi se, me implementimin e marrëveshjes, mallrat industriale kosovare do të hyjnë pa asnjë tarifë doganore në tregjet e EFTA-s. Ndërkaq, heqja e doganave për produktet që vijnë nga ato shtete drejt Kosovës do të zbatohet në mënyrë graduale, duke marrë parasysh pabarazitë në zhvillimin ekonomik. Sa i përket sektorit bujqësor, ajo njoftoi se janë parashikuar kritere dhe modalitete specifike liberalizimi, të cilat përfshijnë edhe vendosjen e kuotave tarifore për artikuj të caktuar. Kusari-Lila e quajti këtë pakt një shans të artë për ndërmarrjet vendase, të cilat do të kenë mundësinë të zgjerojnë dërgesat jashtë vendit, të lidhin partneritete strategjike ndërkombëtare dhe të integrohen suksesshëm në zinxhirët evropianë të vlerës. Megjithatë, ajo tërhoqi vërejtjen se për t'i shfrytëzuar këto potenciale, kompanitë duhet domosdo të modernizojnë teknologjinë e tyre, të zgjerojnë vëllimin e prodhimit dhe të arrijnë standardet ndërkombëtare që lidhen me cilësinë, kursimin e energjisë, transparencën dhe etikën sociale. Sipas saj, ky proces transformimi kërkon një koordinim dhe angazhim të ngushtë ndërmjet dikasterit qeveritar, odave ekonomike dhe shoqatave të ndryshme të biznesit. Duke analizuar shifrat ekzistuese, ministrja tregoi se gjatë vitit 2025, eksportet e mallrave kosovare në drejtim të vendeve të EFTA-s kanë kapërcyer shifrën e 100 milionë eurove, duke zënë 11 për qind të totalit të eksporteve të shtetit. Kjo shënon një ecuri pozitive me një rritje prej 15 për qind krahasuar me vitin 2024. Ajo shtoi se Zvicra vazhdon të mbetet destinacioni kryesor, duke gjeneruar plot 91 për qind të eksporteve totale të Kosovës drejt bllokut të EFTA-s. Në anën tjetër, vëllimi i importeve nga këto vende gjatë vitit 2025 ka kapur vlerën rreth 53 milionë euro, duke përbërë 0.8 për qind të totalit të importeve kombëtare, shifër kjo që përfaqëson një ngritje prej 20.4 për qind krahasuar me periudhën paraprake. Në fushën e shërbimeve, Kusari-Lila theksoi se Kosova gëzon një suficit të ndjeshëm, ku Zvicra sërish udhëheq duke mbuluar afërsisht 20 për qind të eksporteve totale të shërbimeve nga vendi ynë. Në përmbyllje, ajo porositi se marrëveshja me EFTA-n nuk duhet parë thjesht si një lehtësim burokratik tregtar, por si një motor fuqizues për rritjen e prodhimtarisë, tërheqjen e investimeve, nxitjen e ideve inovative dhe transformimin rrënjësor të kapaciteteve të bizneseve tona.