Dyqanet dhe kompanitë vendore përfitojnë treg të ri: Kusari-Lila zbulon detajet e marrëveshjes me EFTA-n

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINTI) ka mbajtur një tubim informues për sipërmarrësit vendorë, ku janë shpalosur avantazhet dhe perspektivat që sjell Marrëveshja e Tregtisë së Lirë ndërmjet Republikës së Kosovës dhe shteteve anëtare të EFTA-s. Gjatë këtij takimi, ministrja Mimoza Kusari-Lila bëri të ditur se kjo akordancë do të hyjë zyrtarisht në fuqi më 1 tetor 2026, duke shënuar një kthesë historike në bashkëpunimin ekonomik të Kosovës me Zvicrën, Norvegjinë, Lihtenshtajnin dhe Islandën. Sipas shpjegimeve të saj, ky hap synon fuqizimin e dërgesave jashtë vendit të mallrave dhe shërbimeve në një treg prej rreth 30 milionë konsumatorësh, si dhe tërheqjen e kapitalit të huaj dhe nxitjen e zhvillimit teknologjik. Kusari-Lila veçoi faktin se Kosova mbetet i vetmi shtet në rajon që ka arritur të negociojë me sukses edhe fushën e shërbimeve brenda kësaj marrëveshjeje të tregtisë së lirë me EFTA-s. Ajo shtoi se me zbatimin e kësaj nisme, mallrat industriale kosovare do të mund të hyjnë pa asnjë pengesë doganore në tregjet e vendeve të EFTA-s, ndërsa heqja e tarifave për produktet që vijnë nga ato shtete do të bëhet në mënyrë të shkallëzuar, duke marrë parasysh gjendjen ekonomike. Sa i përket mallrave bujqësore, kreu i dikasterit tha se do të aplikohen rregulla të posaçme lehtësuese, të cilat përfshijnë edhe kuota të caktuara tarifore për artikuj të veçantë. E njëjta vlerësoi se ky akord përbën një mundësi të artë për bizneset vendase, të cilat përmes zgjerimit të eksporteve mund të lidhin partneritete ndërkombëtare dhe të integrohen në rrjetet evropiane të vlerës. Megjithatë, ajo paralajmëroi se për të kapur këto shanse, sipërmarrjet vendase duhet domosdoshmërisht të investojnë në pajisje moderne, të zgjerojnë volumat e prodhimit dhe të respektojnë standardet ndërkombëtare për cilësinë, kursimin e energjisë, transparencën dhe etikën korporative. Ajo vuri në dukje se ky proces përgatitor kërkon një bashkëpunim të ngushtë ndërmjet qeverisë, odave ekonomike dhe shoqatave të biznesit. Duke analizuar shifrat e deritanishme, Kusari-Lila tregoi se përgjatë vitit 2025, eksportet e mallrave kosovare drejt shteteve të EFTA-s kaluan shifrën e 100 milionë eurove, duke zënë 11 për qind të totalit të eksporteve të vendit dhe shënuar një rritje prej 15 për qind krahasuar me vitin 2024. Ajo saktësoi se Zvicra përfaqëson plot 91 për qind të shitjeve totale të Kosovës drejt këtij blloku shtetesh. Në anën tjetër, blerjet nga këto vende gjatë vitit 2025 kapën vlerën e rreth 53 milionë eurove, që përfaqëson 0.8 për qind të importeve totale të Kosovës, duke shënuar një ngritje prej 20.4 për qind krahasuar me periudhën paraprake. Lidhur me tregtinë e shërbimeve, ministrja theksoi se vendi ynë gëzon një suficit të ndjeshëm, ku Zvicra mbulon afro 20 për qind të eksporteve totale të shërbimeve nga Kosova. Në fund, Kusari-Lila nënvizoi se partneriteti me EFTA-n duhet parë jo thjesht si një lehtësim doganor, por si një platformë madhore për ngritjen e konkurrueshmërisë, gjenerimin e investimeve dhe transformimin rrënjësor të kapaciteteve prodhuese në vend.