Ultimatumi i Dimitrievskit për gjuhën shqipe trondit Qeverinë, analistët: Kërkohet barazi, jo privilegje

Kryetari i Lëvizjes ZNAM dhe njëherësh partneri në koalicionin qeverisës në Maqedoninë e Veriut, Maksim Dimitrievski, ka paralajmëruar largimin e forcës së tij politike nga ekzekutivi, nëse merret ndonjë vendim që lejon dhënien e provimit të jurisprudencës në gjuhën shqipe. Gjatë një interviste televizive dhënë më 6 nëntor për “Sitel”, ai theksoi se formacioni i tij politik nuk do të qëndrojë në pushtet nëse kalon një skenar i tillë. Dimitrievski insiston se ky provim duhet të zhvillohet ekskluzivisht në gjuhën maqedonase dhe paralajmëroi se do të kërkojë sqarime urgjente nga aleatët qeveritarë. “Në takimin e ardhshëm me kryeministrin do të kërkoj një takim të liderëve, sepse ne asnjëherë nuk kemi diskutuar hapur për këtë çështje me partnerët tanë në Qeveri, në mënyrë që të përcaktojmë të gjitha vijat e kuqe dhe çfarë do të nënkuptojë kjo në të ardhmen për shtetin dhe për të gjithë sistemin tonë të drejtësisë”, u shpreh kreu i ZNAM-it, ndërsa në një prononcim të mëparshëm kishte kërkuar që çështja t'i përmbahet Kushtetutës pa u shndërruar në mjet presioni të përditshëm. Përplasjet rreth kësaj teme vazhdojnë prej muajsh, ndërsa thirrjet e 385 studentëve shqiptarë të bëra në muajin prill për ta zhvilluar provimin në gjuhën amtare mbeten pa zgjidhje institucionale. Pasi Ministria e Drejtësisë hodhi poshtë kërkesën e tyre, studentët organizuan protesta për të kërkuar garantimin e të drejtave të tyre gjuhësore. Në këtë vorbull debatesh, kryeministri Hristijan Mickoski ka ndërruar qëndrim, duke kaluar nga mbështetja fillestare për t'u mundësuar studentëve provimin në shqip, te refuzimi i bazuar në dispozitat aktuale ligjore. Nga ana tjetër, akademiku Vllado Kambovski ka sqaruar se rekomandimet e Komisionit të Venecias i referohen proceseve gjyqësore dhe jo provimit të jurisprudencës, duke shtuar se kandidatët mund ta japin atë edhe në shqip mjaft që të zotërojnë maqedonishten dhe terminologjinë përkatëse. Kritika të ashpra ndaj qëndrimeve të ZNAM-it kanë ardhur nga profesori i gjuhës shqipe Sulejman Mehazi dhe analisti politik Vesel Makolli, të cilët kanë kërkuar respektimin e plotë të të drejtave gjuhësore të shqiptarëve. Mehazi ka sulmuar ashpër qasjen e Dimitrievskit, duke e krahasuar atë me strategjitë e Listës Serbe në Kosovë. Sipas tij, kërcënimi me largim nga Qeveria përbën presion të pastër politik dhe tregon se gjuha shqipe ende paragjykohet si pengesë në vend. Duke e cilësuar ZNAM-in si një partner me peshë simbolike në kabinetin e udhëhequr nga Mickoski, Mehazi ka vlerësuar se kjo lëvizje nuk ka fuqinë e duhur për të vendosur “vija të kuqe” ndaj gjuhës shqipe, por thjesht po përpiqet të përfitojë politikisht përmes retorikës nacionaliste.