BE shpall luftë 'modeleve të errëta': Ndalohen 10 praktika manipuluese online për të mbrojtur konsumatorët

Komisioni Evropian ka hartuar një draft-propozim ambicioz në kuadër të Aktit për Drejtësinë Digjitale, i cili synon të bëjë një pastrim rrënjësor të hapësirës online. Plani parashikon ndalimin e dhjetë praktikave manipuluese, të njohura si “modele të errëta”, të cilat ueb-faqet dhe aplikacionet i përdorin për t’i shtyrë konsumatorët drejt shpenzimeve të panevojshme ose mbajtjes së detyruar të abonimeve. Një nga risitë kryesore të këtij dokumenti është mbrojtja e përforcuar për të miturit, duke ndaluar kutitë e shpërblimeve me pagesë (loot boxes) dhe sistemet që favorizojnë lojtarët që shpenzojnë më shumë para në videolojëra. Gjithashtu, platformat do të obligohen të integrojnë një buton të thjeshtë dhe të qartë për anulimin e abonimeve. Kompanitë që nuk respektojnë këto rregulla të reja rrezikojnë gjoba të rënda, që mund të shkojnë deri në gjashtë për qind të qarkullimit të tyre vjetor global. Llogaritjet e Komisionit Evropian tregojnë se zbatimi i këtyre masave mund t’u kursejë konsumatorëve rreth 88.4 miliardë euro gjatë periudhës 2025–2035. Përfitimi vjetor, duke përfshirë këtu edhe kohën e shpenzuar për t’iu shmangur manipulimeve, llogaritet në 13.7 miliardë euro, ndërkohë që kostot për bizneset vlerësohen në 678 milionë euro në vit. Institucioni evropian, përmes një zëdhënësi, theksoi se nuk komenton dokumentet që rrjedhin në media. Ky draft synon të zëvendësojë Direktivën e vitit 2005 për Praktikat e Padrejta Tregtare me një rregullore unike, e cila do të jetë e detyrueshme për të gjitha 27 shtetet anëtare të BE-së. Autoritetet nuk do të kenë më nevojë të provojnë dëmin për secilin rast individualisht, pasi listimi i praktikave si të padrejta në çdo rrethanë do t'i thjeshtojë procedurat ndëshkuese. Dhjetë praktikat që do të ndalohen përfshijnë: vështirësimin e procedurës së anulimit të abonimeve, fshehjen e kushteve të rinovimit automatik, krijimin e iluzionit se nuk ka alternativa, pretendimet e rreme për popullaritetin e një produkti, njoftimet mashtruese për mungesën e stokut, përzgjedhjen automatike të produkteve shtesë, diskreditimin e refuzimit të ofertës, ngacmimin e vazhdueshëm për ndryshimin e vendimit, përdorimin e gjuhës konfuze dhe njoftimet e rreme për kontakte të supozuara. Përveç këtyre, propozimi godet “çmimet me shtesa të fshehura”, zbritjet mashtruese “ishte/tani” dhe praktikat e dyshimta në modelin dropshipping. Komisioni ka lënë derën hapur që kjo listë të zgjerohet në të ardhmen pa nevojën e miratimeve të reja ligjore. Për fëmijët, përveç ndalimit të mekanizmave “paguaj për të fituar”, do të kërkohet edhe transparencë e plotë për vlerën reale të monedhave virtuale brenda lojërave.