Matthew Palmer: Shkupi ka përmbushur çdo detyrim ndaj BE-së, vetoja e Bullgarisë rrezikon Ballkanin

Maqedonia e Veriut ka zbatuar me përpikëri çdo kusht të vendosur nga Bashkimi Evropian në rrugën e saj integruese, ndërkohë që ngërçi i shkaktuar nga Sofja zyrtare përbën një precedent mjaft të rrezikshëm për të gjithë hapësirën rajonale. Kështu ka deklaruar ish-emisari amerikan për Ballkanin Perëndimor, Matthew Palmer, gjatë një interviste për RTVM. Sipas diplomati amerikan, konfliktet dypalëshe nuk duhet kurrsesi të shërbejnë si pengesë në procesin e zgjerimit, ndërsa ka theksuar se pret një qasje shumë më dinamike nga Brukseli dhe fuqitë kyçe evropiane për zhbllokimin e situatës. “Ajo që mund të dëshmoj është se Maqedonia e Veriut ka bërë çdo gjë që i është kërkuar nga Bashkimi Evropian për të përparuar drejt anëtarësimit. Është tejet zhgënjyese që Bullgaria mban një pozicion që bllokon Shkupin, duke krijuar kështu një precedent alarmant për rajonin”, u shpreh Palmer. Ai paralajmëroi se pasojat e kësaj bllokade po reflektohen edhe te shtetet e tjera që synojnë anëtarësimin, të cilat tashmë po shohin shembullin maqedonas dhe po ngrenë pikëpyetje mbi kriteret shtesë që mund t'u serviren në të ardhmen. “Beogradi po vëmendshëm procesin e Shkupit dhe po mendon se çfarë mund të kërkojnë më vonë Zagrebi apo Bukureshti gjatë negociatave. Kjo situatë vetëm sa zbeh vullnetin e vendeve kandidate për të çuar përpara reformat e domosdoshme”, shtoi ai. Në vijim, Palmer shprehu besimin se pala bullgare do të reflektojë me urtësi dhe se BE-ja do të garantojë që mosmarrëveshjet dypalëshe të mos e rëndojnë procesin e zgjerimit. Duke sjellë ndërmend angazhimin e tij të mëparshëm personal për kapërcimin e kësaj bllokadë, ai pranoi se sfida ka qenë komplekse qysh në hapat e parë të vendosjes së kushteve nga Sofja. “Kemi dhënë maksimumin për ta shmangur këtë bllokadë. Nuk flitet për një proces të lehtë, por jam i bindur se Sofja herët a vonë do të kuptojë se fqinji i saj evropian duhet të jetë partner i ngushtë”, theksoi Palmer. Megjithëse pret që Shtetet e Bashkuara të vijojnë mbështetjen për të dyja palët, ai vuri në dukje se ky mision kërkon domosdoshmërisht një angazhim më të madh nga strukturat dhe metropolet e Bashkimit Evropian. Sipas diplomatit amerikan, shtetet që synojnë bllokun duhet të maten vetëm në bazë të meritave dhe reformave të kryera, e jo përmes prizmit të historisë apo identitetit. Megjithatë, ai pranoi se në realitet BE-ja e ka të vështirë të imponojë një standard të tillë pa mbështetjen e fuqishme të anëtarëve me peshë. “Për këtë arsye, kryeqytetet kryesore, këtu e kam fjalën për Gjermaninë, Francën dhe Italinë, duhet të përfshihen drejtpërdrejt për të garantuar një proces të drejtë, transparent dhe në funksion të interesit të përbashkët”, përfundoi ai. Ndonëse nuk hodhi në tryezë një formulë konkrete për zgjidhjen e mosmarrëveshjes Shkup-Sofje, Palmer vlerësoi se ekzistojnë opsione të shumta dhe hapësirë e mjaftueshme për një diplomaci fleksibël, duke pritur një sinergji pozitive mes palëve lokale, Brukselit, Uashingtonit dhe kryeqyteteve evropiane.