Presioni ndërkombëtar mbi Kurtin, Londra kërkon llogari për Gjykatën Speciale ndërkohë që Prishtina zyrtare përballet me dilema të mëdha kushtetuese

Letra e fundit e kryeministrit britanik, Andy Burnham, dërguar kreut të ekzekutivit kosovar, Albin Kurti, ka rikthyer në qendër të vëmendjes debatin e ndjeshëm rreth ekuilibrit delikat mes sovranitetit shtetëror të Kosovës dhe përmbushjes së detyrimeve ndërkombëtare ndaj Dhomave të Specializuara. Ndonëse Londra zyrtare ka rikonfirmuar mbështetjen e palëkundur për shtetësinë dhe pavarësinë e vendit, ajo ka kërkuar në mënyrë eksplicite respektimin e plotë të mandatit të kësaj gjykate. Ky mesazh nga Britania e Madhe mbërrin në një moment tejet delikat politiko-juridik për Kosovën, i pasuar nga vendimi i shkallës së parë kundër katër ish-drejtuesve të UÇK-së, të cilët më 16 shtator u dënuan me gjithsej 81 vjet burgim. Ndërkohë, zhvillimet u tensionuan edhe më tej më 6 tetor, kur Kuvendi i Kosovës votoi me 88 vota pro ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara – një nismë që kryeministri Kurti e cilësoi si të ngutshme, pavarësisht mbështetjes që mori nga deputetët e Lëvizjes Vetëvendosje. Situata mori një kthesë të re më 22 tetor, kur presidentja Justina Shiroka-Pula vendosi ta kthejë ligjin në Kuvend për rishqyrtim, duke ia deleguar sërish vendimmarrjen deputetëve. Në këtë kontekst kompleks, kërkesa e shtetit britanik merr një peshë të jashtëzakonshme, duke qenë se vjen nga një ndër aleatët strategjikë kryesorë të Prishtinës në rrafshin ndërkombëtar. Kjo situatë e re shtron para institucioneve vendase disa pyetje thelbësore: deri ku shtrihet prerogativa e Kuvendit për të ndryshuar kornizën ligjore, si mund të mbrohet sovraniteti pa rrezikuar zotimet ndërkombëtare, dhe cilat garanci duhet të ofrohen për katër ish-krerët e UÇK-së gjatë betejës juridike në shkallën e apelit? Lidhur me këto zhvillime, kanë dhënë opinionet e tyre kryetari i Komitetit Austriak për Zgjerimin e NATO-s, Gunther Fehlinger, si dhe avokati Gazmend Halilaj. Derisa Fehlinger këmbëngul se Kosova nuk mund të trajtohet si protektorat dhe se Kuvendi duhet të ruajë autoritetin e tij kushtetues, Halilaj thekson nevojën e harmonizimit mes respektimit të mandatit të Speciales dhe mbrojtjes së të drejtave të të akuzuarve. Duke analizuar letrën e kryeministrit britanik, Gunther Fehlinger vlerëson se ajo duhet interpretuar brenda prizmit historik të raporteve dypalëshe. Ai risjell në vëmendje kontributin e pazëvendësueshëm të Londrës në ndërhyrjen e NATO-s më 1999 dhe procesin e shtetformimit, por thekson se partneriteti i sinqertë nuk duhet të shndërrohet në një mbikëqyrje të vazhdueshme politike. "Britania është një nga miqtë më të rëndësishëm të Kosovës dhe ne e vlerësojmë thellësisht rolin e saj historik në ndërhyrjen e NATO-s në vitin 1999 dhe në pavarësinë e Kosovës. Por miqësia duhet të bazohet në respekt të ndërsjellë, e jo në mbikëqyrje të përhershme politike. Kosova është një republikë sovrane evropiane, jo një protektorat ndërkombëtar. Kuvendi i saj i zgjedhur në mënyrë demokratike ka çdo të drejtë të debatojë dhe të ndryshojë legjislacionin e vet, në përputhje me Kushtetutën dhe detyrimet ndërkombëtare", deklaron Fehlinger. Duke iu referuar historisë së luftës, ai bën thirrje që lufta e drejtë e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës të mos barazohet kurrë me krimet e kryera nga regjimi i Slobodan Millosheviqit. Sipas tij, vendimet gjyqësore ndaj individëve nuk duhet të shërbejnë kurrë si pretekst për të njollosur pavarësinë e vendit apo për të tjetërsuar të vërtetën historike të luftës çlirimtare.