Tensioni në Shqipëri mes protestave të dhunshme dhe lëvizjeve të SPAK-ut për resortet turistike

Në një kohë kur bulevardi kryesor i Tiranës u përfshi nga tymi i gazit lotsjellës dhe përplasjet fizike, një zhvillim i rëndësishëm nga organet e akuzës ka tërhequr vëmendjen publike. Struktura e Posaçme Anti-Korrupsion ka nisur një procedim penal lidhur me projektet turistike në zonat e mbrojtura, të mbështetura në materialet e njohura si “Albanian Files”, ku në kallëzim përmendet edhe kryeministri Edi Rama. Vendi ndodhet aktualisht në një udhëkryq vendimtar, ku përballen rruga e institucioneve të drejtësisë dhe ajo e përplasjeve në sheshe. Të shtunën, më 7 nëntor, tubimi i studentëve pranë Ministrisë së Arsimit u degjenerua sërish në konflikte. Për të shmangur militantët e Partisë Demokratike, studentët formuan një kordon me parrullën “Rama në burg, Berisha në burg”, gjë që nxiti debate dhe përleshje mes palëve. Situata u përshkallëzua kur persona të maskuar hodhën gurë, fishekzjarre dhe molotovë në drejtim të forcave të rendit dhe godinës qeveritare, ndërsa policia u kundërpërgjigj me gaz lotsjellës dhe ujëhedhëse. Sipas autoriteteve policore, katër persona u vunë në pranga, ndaj shtatë të tjerëve nisi procedimi penal, kurse u vendosën edhe dymbëdhjetë masa administrative, duke përfshirë një gjobë prej 500 mijë lekësh. Në të njëjtën periudhë, deputeti Agron Shehaj bëri publike një shkresë zyrtare të SPAK-ut, të datës 6 nëntor, e cila mban firmën e drejtuesit Klodjan Braho, ku konfirmohet se çështja është në fazë hetimore. Ndonëse ky hap u interpretua nga opozita si një hetim zyrtar ndaj kryeministrit, burimet sqarojnë se deri më tani struktura e posaçme ka regjistruar procedimin për faktin dhe jo me emra konkretë të dyshuarish. Ky dallim ligjor e shndërron javën në vijim në një provë të fortë për funksionimin e shtetit ligjor në Shqipëri. Pakënaqësitë qytetare kanë motive konkrete që datojnë që nga fundi i muajit maj, kur nisën kundërshtimet ndaj projektit turistik në Zvërnec, të cilat u shndërruan në lëvizjen “Revolucioni Flamingo” dhe u intensifikuan në mes të tetorit me përfshirjen e studentëve. Këta të fundit ngrenë shqetësime për tarifat e larta, kushtet e papërshtatshme, mungesën e perspektivës në punësim dhe korrupsionin. Megjithatë, problemet reale nuk mund të zgjidhen përmes dhunës në rrugë, as qeverisja përmes ndëshkrimeve me gjoba, pasi përgjigjja e merituar mund të vijë vetëm nga sistemi i pavarur i drejtësisë dhe vullneti i qytetarëve në zgjedhje. Kallëzimet për zonat e Zvërnecit, Baks-Rrjollit dhe Divjakë-Karavastanë ngrenë dyshime për korrupsion, shpërdorim detyre dhe ndikim të paligjshëm në vendimmarrjet për dhënien e lejeve të resorteve në mjedise të mbrojtura. Këto akte kalojnë përmes Këshillit Kombëtar të Territorit, që drejtohet drejtpërdrejt nga kreu i ekzekutivit, duke u mbështetur në një arkivë me 252 vendime të këtij këshilli. Këto mbeten ende pretendime që kërkojnë verifikim të plotë dhe të guximshëm. Precedentët e kaluar, si rasti i ish-zëvendëskryeministres Belinda Balluku, e cila u pezullua nga Gjakata e Posaçme dhe u largua nga kabineti qeveritar gjatë hetimeve, kanë dëshmuar se drejtësia e re mund të veprojë ndaj niveleve të larta. Sfida aktuale qëndron nëse ky hetim do të prodhojë rezultate konkrete. Një mbyllje e çështjes pa emra dhe pa përgjegjësi do të dëmtonte rëndë besimin e publikut te reforma në drejtësi, e cila është mbështetur fuqimisht nga partnerët ndërkombëtarë, SHBA dhe BE. Përballë kësaj situate, më 28 tetor qeveria miratoi akte normative që kufizojnë protestat pranë institucioneve, vendosin gjoba deri në 500 mijë lekë – rreth dhjetëfishin e pagës minimale – dhe parashikojnë krijimin e një regjistri policor për kufizimin e lëvizjes jashtë vendit pa vendim gjykate.