Udhërrëfyesi i ekspertëve: Si t'i mbroni funksionet njohëse dhe shëndetin e trurit gjatë menopauzës

Statistikat tregojnë se rreth dy të tretat e rasteve të diagnostikuara me sëmundjen e Alzheimerit u përkasin grave, ndërkohë që luhatjet hormonale të kësaj periudhe lënë pasoja të pashmangshme edhe në performancën mendore. Neurologja e njohur Rhonda Voskuhl, e cila mban pozicionin e profesoreshës në Universitetin e Kalifornisë në Los Anxhelos (UCLA) dhe shërben si specialiste e shëndetit të trurit gjatë menopauzës, vë inatin kryesor te rëndësia e ushtrimeve fizike si mburojë kyçe për shëndetin neurologjik. Gjatë kësaj faze biologjike, rënia e dukshme e estrogjenit ndikon negativisht në zonat cerebrale përgjegjëse për kujtesën dhe përqendrimin. Ky fenomen shpesh manifestohet si i ashtuquajturi mjegullim i trurit, duke sjellë vështirësi në ruajtjen e kujtesës afatshkurtër, gjetjen e fjalëve të duhura, shpejtësinë e përpunimit të të dhënave dhe ruajtjen e qartësisë së mendimit. Sipas shpjegimeve të profesoreshës Voskuhl, estrogjeni luan një funksion jetik në mbështetjen e neuroneve dhe sinapseve që lidhin qelizat e trurit. Megjithatë, terapitë hormonale që zakonisht jepen për të zbutur shqetësime të tilla si afshet e nxehta, nuk arrijnë gjithmonë të eliminojnë mjegullimin mendor, pasi rajone të ndryshme të trurit komandojnë funksione të ndryshme. Pavarësisht se hulumtimet për trajtime hormonale specifike të trurit vijojnë, ato mbeten ende të paarritshme për përdorim të gjerë klinik. Në lidhje me alternativat se si gratë mund ta ruajnë shëndetin e tyre mendor pa ndërhyrjen e estrogjenit, specialistja e UCLA veçon rëndësinë e pakontestueshme të lëvizjes. Aktiviteti fizik ndikon pozitivisht në tru si në rrugë direkte, ashtu edhe përmes sistemit kardiovaskular, duke shmangur rreziqet vaskulare që mund të kufizojnë qarkullimin normal të gjakut në tru. Gjatë stërvitjes, muskujt dhe truri sintetizojnë një proteinë të veçantë të quajtur BDNF, e cila shërben si mburojë për qelizat cerebrale dhe stimulon funksionet njohëse. Ky mekanizëm është thelbësor pikërisht për zonat e trurit të angazhuara me përqendrimin, kujtesën dhe përpunimin e informacionit. Për të arritur rezultate optimale, Voskuhl këshillon të paktën 30 minuta aktivitet kardiovaskular tri herë në javë, ku përfshihen vrapimi, ecja e shpejtë, çiklizmi apo noti. Ajo sugjeron që këtij regjimi t'i shtohen edhe 30 minuta stërvitje force, të cilat përveç trurit, ndihmojnë në mënyrë të drejtpërdrejtë edhe në forcimin e kockave. Megjithatë, kujdesi ndaj trurit kërkon angazhim të gjithanshëm dhe nuk ndalet me kaq. Neurologja bën thirrje për angazhim në ushtrime mendore që sfidojnë vazhdimisht përqendrimin, shpejtësinë e reagimit dhe kujtesën. Përvetësimi i një aftësie të re mbetet një nga metodat më efektive për ta mbajtur mendjen aktive dhe për të stimuluar krijimin e lidhjeve të reja neurale. Në të njëjtën linjë, ushqyerja e shëndetshme luan një rol parësor. Voskuhl u referohet parimeve të dietës mesdhetare, e cila karakterizohet nga konsumimi i produkteve të pasura me antioksidantë dhe fibra, duke reduktuar njëkohësisht kripën dhe yndyrnat e ngopura. Një opsion tjetër i vlefshëm është edhe dieta MIND, e cila gërsheton elementët më të mirë të dietës mesdhetare me ato të regjimit DASH, me qëllim parësor mbrojtjen e enëve të gjakut dhe shëndetit mendor.