Trashëgimia antike e Vushtrrisë: Misteret dhe historia e Villa Rustikës në Pestovë

Përgjatë autostradës Prishtinë–Mitrovicë, në fshatin Pestovë të Vushtrrisë, fshihen gjurmët e çmuara të një banese antike romake, e njohur në qarqet shkencore si Villa Rustika. Ky monument arkeologjik dëshmon qartë për gjallërinë dhe organizimin e jetës në këtë rajon gjatë periudhës romake. Gërmimet e vitit 2005, të ndërmarra si ndërhyrje shpëtimi pas hapjes së një kanali për infrastrukturën nëntokësore, sollën në dritë vetëm një pjesë të setThemeleve të kësaj vile. Sipas të dhënave nga “Guida arkeologjike e Kosovës”, bëhet fjalë për një strukturë arkitekturore të tipit vilë me korridor. Në antikitet, këto lloj objektesh ngriheshin në zonat rurale, larg zhurmës së qendrave urbane, dhe shërbenin si rezidenca të shtresave të pasura romake, duke u ndërthurur ngushtë me ekonominë bujqësore. Përveç funksionit banues, komplekse të tilla zakonisht përfshinin hapësira të dedikuara për mbarështimin e kafshëve, punishte të ndryshme dhe magazina për sigurimin e prodhimeve bujqësore. Sipas të njëjtit burim, ekziston mundësia reale që në afërsi të këtij lokaliteti të ketë kaluar dikur arteria e rëndësishme rrugore antike që lidhte Ulpianën me Municipium DD. Kjo e shndërron Villa Rustikën e Pestovës në një pikëreferim me vlera të larta për hulumtimin e vendbanimeve dhe rrjetit rrugor antik në territorin e Kosovës.