A rrezikon Kuvendi i Kosovës një ngërç të ri politik pas kërkesës së PDK-së për Dhomat e Specializuara?

Gjykata Kushtetuese ka shpallur ditën e mërkurë vendimin përfundimtar lidhur me kërkesat e Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) që kishin të bënin me procesin e konstituimit të Kuvendit dhe zgjedhjen e Qeverisë. Sipas këtij verdikti, Kushtetuesja ka konfirmuar se të gjitha institucionet janë ngritur në përputhje të plotë me aktin më të lartë juridik të vendit, duke caktuar njëkohësisht datën 6 tetor si afatin e fundit për zgjedhjen e presidentit të ri. Menjëherë pas këtij zhvillimi, Partia Demokratike e Kosovës ka dalë me një kërkesë publike që Kuvendi i Kosovës të mblidhet urgjentisht, duke kërkuar që Projektligji për Dhomat e Specializuara të vendoset si pika e parë në rendin e ditës. Në reagimin zyrtar të kësaj partie thuhet qartazi: “Partia Demokratike e Kosovës kërkon që Kuvendi të mblidhet menjëherë dhe të përfshijë si pikë të parë në rendin e ditës Projektligjin për Dhomat e Specializuara”. Nga ana e tyre, njohësit e zhvillimeve politike theksojnë se kjo kërkesë e PDK-së kërkon një trajtim tejet të kujdesshëm, sidomos nën dritën e afateve jashtëzakonisht të ngushta që janë vënë për funksionalizimin e plotë të institucioneve shtetërore. Ata japin alarmin se mungesa e konsensusit dhe përplasjet rreth kësaj teme mund ta zhysin vendin në një krizë të re institucionale, nëse aktorët politikë nuk arrijnë të bëjnë dallimin mes debatit për çështjen e Speciales dhe mbarëvajtjes së institucioneve të Kosovës. Duke komentuar situatën, analisti politik Zejnullah Jakupi ka vlerësuar se kërkesa e PDK-së duhet të analizohet brenda kornizës së vendimit të fundit nga Gjykata Kushtetuese dhe kohës së mbetur për mbylljen e proceseve kyçe institucionale. “Kërkesa e PDK-së që Projektligji për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara të jetë pika e parë e rendit të ditës duhet të shihet në kontekstin e vendimit të fundit të Gjykatës Kushtetuese dhe të afatit të mbetur për përmbylljen e proceseve institucionale,” ka theksuar Jakupi. Ai ka shtuar se nga prizmi politik është e natyrshme që PDK-ja të synojë trajtimin e menjëhershëm të kësaj nisme, e cila përfshin ndryshime të thella në juridiksionin e Dhomave të Specializuara, mënyrën e ekzekutimit të dënimeve dhe kompetenca të tjera kyçe, duke e bërë këtë nismë një çështje me peshë të madhe politike e juridike e jo thjesht një ndryshim teknik. Megjithatë, Jakupi ka bërë me dije se prioritetizimi i një projektligji nga një subjekt politik nuk nënkupton domosdoshmërisht mbështetjen e menjëhershme nga partitë e tjera në formën aktuale, pasi dokumenti duhet kaluar në filtër të kushtetutshmërisë, detyrimeve ndërkombëtare dhe kornizës themelore të Speciales, sfida për të cilat ekspertët juridikë tashmë kanë shfaqur rezerva. Në fund, analisti ka paralajmëruar se rreziku i një bllokade të re politike mbetet real nëse kjo çështje shndërrohet në kusht absolut për punën e legjislativit: “Sa i përket rrezikut për një tjetër ngërç politik, ai ekziston nëse çështja e Speciales shndërrohet në kusht absolut për funksionimin e Kuvendit. Nëse palët nuk arrijnë të ndajnë dy çështje – të drejtën për ta shqyrtuar projektligjin dhe detyrimin për të siguruar funksionimin e institucioneve – atëherë çdo mosmarrëveshje rreth përmbajtjes së projektligjit mund të reflektohet në proceset e tjera institucionale”. Kjo situatë merr një peshë edhe më dramatike po të merret parasysh se, sipas vlerësimeve të PDK-së, kanë ngelur vetëm 13 ditë për të përmbyllur proceset vitale, përfshirë zgjedhjen e presidentit dhe shmangien e një palë zgjedhjesh të reja.