Alarm për femicidin në Maqedoninë e Veriut: Institucionet para sfidës së parandalimit të tragjedive

Statistikat e fundit për dhunën me bazë gjinore në vendin tonë janë alarmante. Që nga fillimi i vitit aktual, shtatë gra kanë humbur jetën nga duart e partnerëve ose anëtarëve të familjes, ndërsa vitin e kaluar u shënuan gjashtë raste të ngjashme fatale. Këto shifra dëshmojnë se femicidi nuk është një incident i izoluar, por epilogu tragjik i një dhune të akumuluar që shpeshherë ka mundur të parandalohej. Përmes mekanizmit mbikëqyrës "Femicide Watch", deri më tani janë analizuar 92 raste në Maqedoninë e Veriut, prej të cilave 43 janë klasifikuar zyrtarisht si femicid ose tentativë për femicid. Identifikimi në kohë i shenjave paralajmëruese dhe reagimi i shpejtë institucional mbeten sfidat kryesore për të ndalur këtë fenomen që po merr jetë grash. Në shkallë globale, situata paraqitet edhe më shqetësuese, ku çdo ditë mesatarisht 137 gra dhe vajza vriten nga persona të afërt, ndërsa gjatë vitit 2024 janë regjistruar rreth 83,000 viktima në mbarë botën. Femicidi, si një fenomen negativ që prek çdo shoqëri, është kthyer në një prioritet të lartë për OSBE-në, e cila kërkon angazhim më serioz në luftën kundër dhunës ndaj grave. Sado i rëndësishëm të jetë korniza ligjore, zbatimi i saj në praktikë mbetet çelësi i suksesit. Për një mbrojtje efikase të viktimave, institucionet duhet të kenë qasje në të dhëna të sakta dhe të reagojnë përpara se dhuna të shkallëzohet. Parandalimi kërkon një bashkëpunim të ngushtë ndërsektorial, përgjegjësi kolektive, si dhe një zbatim konsekuent të ligjeve që garantojnë sigurinë e grave në shoqëri.