Bilanci i shqiptarëve në zgjedhjet e 2026: Mes fitoreve të qëndrueshme dhe sfidave të vështira politike

Zgjedhjet e 3 nëntorit 2026 shënuan një moment të rëndësishëm për përfaqësimin politik të shqiptarëve në Shtetet e Bashkuara. Nga nivelet lokale e deri te ato federale, një numër kandidatësh me origjinë shqiptare kërkuan besimin e votuesve, duke dëshmuar një rritje të ndjeshme të interesit të diasporës për t'u përfshirë në vendimmarrje, pavarësisht se rezultatet përfundimtare ishin një përzierje mes suksesit dhe disfatës. Joe Hoxha, kandidati republikan me prejardhje nga Tirana, u shfaq si figura më e suksesshme e kësaj gare. Ai arriti të sigurojë mandatin e tretë në Dhomën e Përfaqësuesve të Connecticut-it për Distriktin 78. Me një rezultat tejet të ngushtë, 50.91% përkundrejt 49.09%, Hoxha ia doli të mbijetojë në një klimë politike ku demokratët dominuan në shumë zona të tjera. Suksesi i tij dëshmon se puna e palodhur në terren dhe lidhjet e ngushta me komunitetin lokal janë çelësi për të ruajtur pozicionet në legjislaturë, edhe kur përfaqësimi shqiptar mbetet në shifra të ulëta. Në Westchester të Nju Jorkut, dy kandidatë demokratë konfirmuan peshën e tyre politike. Vedat Gashi u rizgjodh në Distriktin 4 të Bordit të Legjislatorëve me një mbështetje solide prej 63%, ndërsa Emiljana Ulaj triumfoi bindshëm në Distriktin 9 të të njëjtit bord, duke marrë 75% të votave. Këto dy fitore ilustrojnë qartë se kur kandidatët shqiptarë ndërtojnë profile të forta dhe operojnë në distrikte ku komuniteti është i mirëorganizuar, rruga drejt suksesit bëhet shumë më e lehtë. Përballë këtyre arritjeve, lista e humbjeve ishte dukshëm më e gjatë. Diamant Hysenaj, i cili sfidoi Alexandria Ocasio-Cortez në Distriktin 14 të Kongresit, arriti të marrë vetëm 21.5% të votave. Përballja me një bastion demokrat siç është ky distrikt, e kombinuar me mungesën e një infrastrukture të fuqishme fushate, bëri që rezultati të ishte i pritshëm. Një tjetër rast që tërhoqi vëmendjen ishte ai i Peter Lumaj, i cili kandidoi për Sekretar të Shtetit në Connecticut, por u mposht bindshëm nga demokratja Stephanie Thomas (37% kundrejt 63%). Analiza e pjesëmarrjes së tij në këtë garë nxjerr në pah mungesën e një strategjie të qartë, transparencës financiare dhe konsultimeve paraprake me komunitetin, elemente që janë bërë shkak për zhgënjime të përsëritura. Sfidat nuk munguan as për Shpëtim Qorrajn në Nju Jork, Alma Sarellin në Connecticut dhe Edlira Sakon në Michigan. Pavarësisht përkushtimit të tyre, këta kandidatë nuk arritën të thyejnë barrierat në distriktet përkatëse, duke regjistruar përqindje që varionin mes 35% dhe 39%. Këto rezultate shërbejnë si një mësim i rëndësishëm: në zona ku votuesit shqiptarë nuk janë shumicë, fitorja kërkon më shumë se thjesht vullnet; ajo kërkon aleanca strategjike dhe një organizim profesional që tejkalon kufijtë e përkatësisë etnike.