Fati i ndryshimeve për Gjykatën Speciale: Çfarë ndodh në Kuvend dhe interpretimet e ekspertëve

E ardhmja e amendamenteve që synojnë ndryshimin e Ligjit për Gjykatën Speciale vazhdon të mbetet e pasigurt, pasi ky akt ligjor është kthyer në Kuvendin e Kosovës për rishqyrtim. Ky veprim vjen si pasojë e vendimit të presidentes për të mos e dekretuar ligjin, duke kërkuar një vlerësim shtesë të dispozitave të tij nga ana e legjislativit. Deputetët e Kuvendit të Kosovës tashmë janë përpara detyrës për të trajtuar arsyet e kthimit të këtij ligji dhe për të vendosur nëse do të vazhdojnë me miratimin e tij apo do të bëjnë ndryshime të tjera. Sipas nenit 80, paragrafi 4 i Kushtetutës, për të kaluar këtë ligj pas kthimit, kërkohet shumica e votave të të gjithë deputetëve, përkatësisht minimumi 61 vota. Diskutimet rreth këtij ligji janë komplekse, duke përfshirë çështje si juridiksioni i Dhomave të Specializuara, kufizimi i dënimeve, mundësia e faljes presidenciale dhe ndikimi mbi kompetencat e sistemit të drejtësisë në vend. Nëse Kuvendi dështon të sigurojë 61 votat e nevojshme, ndryshimet e propozuara do të mbeten të pazbatuara, duke lënë në fuqi ligjin aktual. Vlen të theksohet se dështimi i këtij votimi nuk nënkupton shfuqizimin e Gjykatës Speciale apo ndërprerjen e proceseve që po zhvillohen në Hagë. Ish-gjyqtari i Gjykatës Kushtetuese, Kadri Kryeziu, sqaron procedurën kushtetuese në këtë situatë. Sipas tij, nëse ligji merr 61 vota, ai kalon automatikisht pa pasur nevojë për nënshkrimin e presidentes dhe hyn në fuqi 15 ditë pas publikimit në Gazetën Zyrtare. Kryeziu shton se kthimi i ligjit duhet të bëhet vetëm për arsye madhore, siç janë interesat shtetërore ose të drejtat e minoriteteve, dhe shprehet se rruga më e duhur do të ishte dekretimi, pasuar nga negociatat e Qeverisë me ndërkombëtarët. Nga ana tjetër, avokati Gazmend Halilaj thekson se çdo vendimmarrje e Kuvendit për këtë çështje duhet të jetë në përputhje të plotë me përgjegjësinë juridike dhe institucionale. Duke u bazuar në parimet e sundimit të ligjit, Halilaj vë në pah se drejtësia duhet të mbetet e pavarur nga ndikimet politike, duke garantuar transparencë dhe trajtim të barabartë para ligjit për të gjithë qytetarët.