Raporti i Komisionit Evropian: Kosova përballë pasqyrës së reformave dhe përgjegjësive të brendshme

Komisioni Evropian ka publikuar raportin vjetor për Kosovën, i cili përcjell një mesazh të qartë dhe kërkues: ngecja në sistemin e drejtësisë, rezultatet e zbehta në luftën kundër korrupsionit dhe pasojat e krizave të zgjatura politike po e mbajnë vendin në një pozitë të pafavorshme krahasuar me fqinjët. Ndërkohë që Shqipëria po avancon në negociatat e anëtarësimit dhe Mali i Zi është në rrugën e duhur për traktatin, Kosova ndodhet përpara një udhëkryqi ku pyetja thelbësore nuk është më gjetja e fajtorit, por marrja e përgjegjësisë për hapat e ardhshëm. Dokumenti, që përfshin periudhën shtator 2025 – shtator 2026, pasqyron një periudhë të karakterizuar nga dy palë zgjedhje të parakohshme dhe një qeverisje me kapacitete të kufizuara. Një tregues shqetësues është rënia e interesimit të qytetarëve për të votuar – nga 45 për qind në dhjetor 2025 në 37 për qind në qershor 2026 – gjë që sinjalizon një lodhje të thellë të elektoratit ndaj një klase politike që ka prodhuar më shumë tensione se sa stabilitet qeverisës. Sa i përket sistemit gjyqësor, raporti konstaton se ndikimet e jashtme politike dhe ekonomike vazhdojnë të cenojnë pavarësinë e gjyqësorit, ndërkohë që reforma e premtuar legjislative mbetet ende e pazbatuar. Edhe pse ka një rritje të dënimeve për korrupsion, ato mbeten kryesisht në nivele të ulëta, duke krijuar ndjesinë se drejtësia mbetet selektive. Kjo nuk është një kërkesë e imponuar nga jashtë, por një nevojë urgjente dhe ankesë e përditshme e vetë qytetarëve të Kosovës. Një kapitull tejet i ndjeshëm në raport është ai për ndryshimet në ligjin për Dhomat e Specializuara, të iniciuara nga Kuvendi më 6 tetor. Presidentja Justina Shiroka-Pula ka bërë një veprim të matur duke e kthyer ligjin për rishqyrtim, duke marrë parasysh detyrimet ndërkombëtare. Ndërsa lufta e UÇK-së mbetet një vlerë e shenjtë dhe e drejtë, mbështetur nga aleatët tanë perëndimorë, përpjekjet për të ndryshuar mandatin e Gjykatës përmes ligjeve të njëanshme janë kundërproduktive. Ato nuk mbrojnë historinë, por përkundrazi, dëmtojnë imazhin e Kosovës si një shtet që respekton marrëveshjet e veta. Nga ana tjetër, raporti nuk e lë Serbinë pa kritika. Brukseli thekson qartë lobimin e Beogradit kundër anëtarësimit të Kosovës në organizata ndërkombëtare, retorikën nxitëse, si dhe mungesën e vullnetit për të zbardhur sulmin e Banjskës të shtatorit 2023. Gjithashtu, nderimi i Ratko Mlladiqit nga zyrtarë të lartë serbë gjatë varrimit të tij është vlerësuar si një akt që bie ndesh me vlerat evropiane. Pas pranimit të raportit nga ambasadori i BE-së, Dirk Schuebel, kryeministri Albin Kurti shprehu qëndrimin se pozicioni i Kosovës në procesin e integrimit nuk përkon me progresin e arritur realisht në terren.