Stabiliteti financiar në Kosovë, BE-ja publikon vlerësimin për bankat dhe BQK-ja jep shifrat e qershorit

Sektori bankar i vendit vazhdon të ruajë një shkallë të lartë stabiliteti, ndërkohë që Komisioni Evropian ka dalë me një vlerësim tejet pozitiv lidhur me hapat para në reformat financiare dhe harmonizimin e legjislacionit vendor me standardet e Bashkimit Evropian. Banka Qendrore e Republikës së Kosovës (BQK) ka përshëndetur gjetjet e dala nga Raporti i Komisionit Evropian për vitin 2026, duke vënë njoftuar se ky dokument dëshmon qartë qëndrueshmërinë e institucioneve bankare dhe ecurinë e suksesshme drejt modernizimit të të gjithë sistemit financiar. Në bazë të të dhënave zyrtare të bëra publike nga BQK-ja, rezulton se përfundimi i muajit qershor 2026 e ka gjetur tregun me një normë të mjaftueshmërisë së kapitalit në kuotën prej 17.1 për qind, ndërsa raporti i kredive joperformuese ka zbritur në nivelin e ulët prej 2 për qind. Këta tregues financiarë, sipas autoritetit rregullator, konfirmojnë fuqinë dhe rezistencën e bankave për të mbështetur fuqishëm zhvillimin dhe aktivitetin ekonomik në territorin e Kosovës. Krahas kësaj, Komisioni Evropian ka çmuar arritjet e Kosovës në drejtim të lëvizjes së lirë të kapitalit, duke veçuar miratimin e akteve ligjore për shërbimet e pagesave, si dhe masat e ndërmarra kundër pastrimit të parave dhe financimit të terrorizmit. Një tjetër hap cilësor është vlerësuar edhe futja e dispozitave për Bankimin e Hapur (Open Banking) në kuadër të Ligjit për Shërbimet e Pagesave, mekanizëm ky që synon përshpejtimin e digjitalizimit të shërbimeve për qytetarët. Sipas njoftimit zyrtar të BQK-së, pjesa dërrmuese e rekomndeve të lëna nga viti i kaluar në këtë fushë janë përmbushur me sukses. Dokumenti i BE-së pasqyron gjithashtu përafrimin e rregullave bankare me praktikat evropiane që lidhen me kërkesat e kapitalit, si dhe procedurat e rimëkëmbjes e zgjidhjes së bankave. Në këtë kontekst, është vlerësuar pozitive caktimi i BQK-së si autoritet kompetent për zgjidhjen e bankave dhe hapat e ndërmarrë për ta bërë plotësisht funksional këtë mekanizëm mbrojtës. Vëmendje e veçantë i është kushtuar procesit të modernizimit të infrastrukturës së pagesave, ku përfshihen edhe përgatitjet intensive të Kosovës për t'u anëtarësuar në Zonën e Vetme të Pagesave në Euro (SEPA). Nga ana e BQK-së theksohet se Ligji për Shërbimet e Pagesave ofron një bazë të fortë për zhvillimin e produkteve moderne, rritjen e konkurrencës në treg, nxitjen e inovacionit dhe integrimin më të gjerë financiar të vendit në hapësirën evropiane. Po ashtu, raporti ka evidentuar progresin e arritur në jetësimin e udhërrëfyesit për Procesin e Rishikimit dhe Vlerësimit Mbikëqyrës (SREP), me synim përfundimtar që brenda vitit 2027 të arrihet kalimi në mbikëqyrje të plotë të mbështetur në vlerësimin e rrezikut. Guvernatori i BQK-së, Ahmet Ismaili, ka theksuar se vlerësimet e dala nga Komisioni Evropian dëshmojnë rëndësinë dhe suksesin e reformave të ndërmarra deri më tani. “Vlerësimet e Komisionit Evropian konfirmojnë qëndrueshmërinë e sektorit bankar dhe njohin progresin e reformave që po zbatojmë në kuadër të mandatit të BQK-së. Avancimi i mbikëqyrjes së bazuar në rrezik, modernizimi i kornizës ligjore dhe rregullative, zhvillimi i sistemeve të pagesave dhe forcimi i kapaciteteve institucionale mbeten prioritete të rëndësishme të punës sonë. Jemi të përkushtuar të vazhdojmë me zbatimin e reformave dhe adresimin e rekomandimeve të Komisionit Evropian, duke ruajtur pavarësinë institucionale dhe duke kontribuar në integrimin financiar dhe ekonomik të Kosovës në Bashkimin Evropian”, citohet Ismaili në komunikatë. BQK-ja ka bërë me dije se do të vijojë angazhimin për të çuar përpara reformat që synojnë ngritjen e cilësisë në mbikëqyrjen bankare, zhvillimin e qëndrueshëm të tregut të sigurimeve, modernizimin e transaksioneve dhe ngritjen e standardeve të qeverisjes së brendshme. Në mbyllje, institucioni ka rivlerësuar gatishmërinë e tij për të bashkëpunuar ngushtë me Komisionin Evropian dhe aleatët ndërkombëtarë për jetësimin e plotë të të gjitha rekomndimeve që përmban raporti për vitin 2026.