Brukseli i kushtëzon udhëheqësit e rinj të Serbisë: Riktheni besimin ose mbeteni pas në rrugën drejt BE-së

Udhëheqja e re që ka dalë nga zgjedhjet në Serbi duhet të angazhohet seriozisht në rivendosjen e besimit të institucioneve evropiane, në mënyrë që vendi të shkëputet nga stanjacioni disavjeçar në rrugëtimin drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, ka theksuar komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos. Sipas zyrtares së lartë të BE-së, rivendosja e këtij besimi dhe konkretizimi i reformave do të hapnin rrugën edhe për zhbllokimin e mjeteve financiare, të cilat Komisioni Evropian i ka ngrirë si pasojë e prapakthimit të Serbisë në sektorët primarë. “Gjëja e parë, dhe për mua shumë e rëndësishme, është ndërtimi i besimit. E di që ky është një term psikologjik, por ka rëndësi të madhe kur flasim për mbështetjen që shtetet anëtare do t’i japin procesit të anëtarësimit dhe për shpejtësinë me të cilën mund të përparojmë”, ka deklaruar Kos. Ajo ka shtuar gjithashtu se është urgjente që Serbia të krijojë besueshmëri te shtetet anëtare dhe blloku evropian në tërësi, ndërkohë që edhe Brukseli synon të ndërtojë besim te qytetarët serbë. Ajo nënvizoi se këtë objektiv e trajton me seriozitet të lartë dhe në planin personal. Përmbushja e reformave të domosdoshme në drejtim të sundimit të ligjit, pavarësisë së gjyqësorit, lirisë së medias dhe luftës kundër korrupsionit do të përbënte çelësin për zhbllokimin e fondeve të pezulluara. Në vijim të fjalës së saj, Kos vuri në pah se këto ndryshime rrënjësore do të ndihmonin në sigurimin e mbështetjes së vendeve anëtare për ecjen përpara të negociatave për anëtarësim mes Serbisë dhe Bashkimit Evropian. Serbia në të njëjtin grup me Turqinë dhe Gjeorgjinë Brenda raportit vjetor të Komisionit Evropian për zgjerimin, Serbia është pozicionuar krah Gjeorgjisë dhe Turqisë, duke u cilësuar si një nga shtetet që ka shënuar regres përgjatë procesit integrues. Ky është viti i dytë radhazi që Serbia shfaq përkeqësim në fusha vitale, ku përfshihen sundimi i ligjit dhe liria e shprehjes. Dokumenti zyrtar përfshin harkun kohor nga fundi i muajit shtator 2025 deri në mbylljen e shtatorit 2026. Për rrjedhojë, konstatimet pasqyrojnë performancën e ekzekutivit paraprak, që drejtohej nga Partia Përparimtare Serbe (SNS), duke lënë jashtë zhvillimet që pasuan zgjedhjet e parakohshme parlamentare të zhvilluara më 25 tetor. Në ato zgjedhje, Lista Studentore korri një fitore të thellë, duke i dhënë fund epokës 14-vjeçare në pushtet të partisë SNS, e cila tashmë ka kaluar në radhët e opozitës. Pavarësisht këtyre zhvillimeve, sa i takon nivelit të përgatitjes për integrim, Serbia vazhdon të figurojë ndër vendet kandidate më të përgatitura. Megjithatë, duke u bazuar te ritmi i përparimit gjatë vitit të fundit dhe sipas vlerësimeve të zyrtarëve në Bruksel, ajo gjendet “më afër Turqisë dhe Gjeorgjisë sesa Shqipërisë dhe Malit të Zi”. Përfaqësuesit e Malit të Zi dhe Shqipërisë vazhdojnë të mbajnë vendin e parë si shtetet që kanë shënuar hapat më domethënës drejt anëtarësimit në BE. Nga ana tjetër, bisedimet e anëtarësimit me Turqinë mbeten të ngrira që prej vitit 2018, ndërsa procesi integrues i Gjeorgjisë u ndërpre përfundimisht përgjatë vitit 2024. Në të dyja rastet, faktor vendimtar ka qenë rënia e standardeve demokratike dhe e sundimit të ligjit. Dikur e vlerësuar si shtet lider në procesin e integrimit, Serbia tashmë ka humbur pozitat, duke mbetur prapa fqinjëve të saj rajonalë që synojnë gjithashtu anëtarësimin në BE. Komisionarja Kos u ka bërë thirrje fituesve të zgjedhjeve që ta analizojnë me vëmendje raportin e Komisionit Evropian, i cili përcakton qartësisht detyrat për periudhën në vijim. “Duhet ta lexojnë me shumë kujdes këtë raport. Shumicën e gjërave tashmë i dinë. Nëse i ndjekin rekomandimet, do ta kenë të qartë se çfarë duhet të bëjnë për ta rikthyer Serbinë në rrugën e zhvillimit demokratik”, u shpreh Kos. “Fituan qytetarët e Serbisë” Në përmbyllje, komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, ka vlerësuar procesin e zgjedhjeve parlamentare të 25 tetorit si një fitore të qytetarëve të Serbisë.