Alarmojnë organizatat: Rritje e rasteve me fruth në vend, apel urgjent për vaksinimin e fëmijëve

Koalicioni i OJQ-ve për Mbrojtjen e Fëmijëve (KOMF), Action for Mothers and Children (AMC), Shoqata e të Drejtave të Pacientëve në Kosovë (PRAK), si dhe Instituti i Evropës Juglindore për Politikë Shëndetësore dhe Sociale (IEJL-PShS), kanë ngritur alarmin lidhur me shtimin e numrit të të prekurve nga fruthi në Kosovë. Këto organizata u drejtohen me një thirrje urgjente të gjithë prindërve dhe kujdestarëve ligjorë që t'i imunizojnë fëmijët e tyre në afatet e duhura, duke e cilësuar këtë si mjetin më efektiv për ruajtjen e shëndetit publik. Sipas të dhënave zyrtare të bëra publike nga Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKShPK) dhe të përfshira në njoftim, gjatë harkut kohor prej 16 prillit deri më 1 nëntor 2026 janë regjistruar gjithsej 269 raste pozitive me fruth. Prej tyre, 27 raste janë konfirmuar vetëm gjatë javës së fundit, çka tregon një tendencë shqetësuese të përhapjes. "Fruthi është një sëmundje shumë ngjitëse që mund të shkaktojë ndërlikime serioze, veçanërisht te fëmijët e vegjël. Këto të dhëna rikujtojnë rëndësinë e vaksinimit në kohë dhe të përpjekjeve të përbashkëta për parandalimin e përhapjes së sëmundjes", thuhet në kumtesë. Në njoftim theksohet gjithashtu se programi i imunizimit të fëmijëve në vend përbën një sukses madhor të shëndetësisë publike, falë punës dhe përkushtimit të vazhdueshëm të autoriteteve shëndetësore, ekspertëve të fushës, qeverisjes lokale, familjeve dhe aktorëve të tjerë ndërkombëtarë e vendorë. Megjithatë, rënia e mbulueshmërisë me dozën e parë të vaksinës kundër fruthit, shytave dhe rubeolës (MMR), nga 95% në vitin 2019 në 89% në vitin 2024 dhe 82% në vitin 2025, thekson rëndësinë e vazhdimit të përpjekjeve të përbashkëta për rritjen e mbulueshmërisë me vaksinim. KOMF, AMC, PRAK dhe IEJL-PShS u bëjnë thirrje të gjithë prindërve dhe kujdestarëve që të kontrollojnë statusin e vaksinimit të fëmijëve të tyre dhe të sigurojnë marrjen e të gjitha dozave të rekomanduara sipas kalendarit të rregullt të vaksinimit. Prindërit, fëmijët e të cilëve nuk i kanë marrë të gjitha dozat e rekomanduara, inkurajohen të drejtohen në qendrat e mjekësisë familjare për këshillim dhe vaksinim plotësues. Organizatat vënë në dukje se mantelpatët mbeten ndër adresat më të besueshme për të marrë udhëzime dhe informacione të sakta mjekësore. "Prandaj, është e rëndësishme që pyetjet dhe shqetësimet e prindërve lidhur me vaksinimin të trajtohen përmes komunikimit të hapur, të respektueshëm dhe informacionit të bazuar në dëshmi shkencore. Në këtë drejtim, vlerësimi më i fundit i OBSH-së, i publikuar në shtator 2026, rikonfirmon se dëshmitë shkencore nuk mbështesin ekzistencën e një lidhjeje shkakësore ndërmjet vaksinave, përfshirë vaksinën MMR, dhe çrregullimeve të spektrit të autizmit", përfundon njoftimi.