Reforma rrënjësore në farmaci: Ligji i ri sjell masa të ashpra për falsifikuesit dhe detyron prodhuesit të sinjalizojnë mungesat

Ministria e Shëndetësisë ka ndërmarrë hapat për hartimin e një ligji krejtësisht të ri për barnat, i cili synon të vendosë standarde më të larta për sigurinë, cilësinë dhe qasjen e qytetarëve te terapitë, duke instaluar gjithashtu mekanizma proaktivë për menaxhimin e mungesave në treg. Një prej ndryshimeve më domethënëse në këtë draft është propozimi që falsifikimi i produkteve medicinale të klasifikohet zyrtarisht si vepër penale. Gjatë një konsultimi kombëtar të zhvilluar në bashkëpunim të ngushtë me Organizatën Botërore të Shëndetësisë, ministri i Shëndetësisë, Sasho Klekovski, bëri të mitur se legjislacioni aktual daton që nga viti 2007 dhe, pas mbi 20 ndryshimeve ndër vite, tashmë është bërë i papërshtatshëm, duke kërkuar domosdoshmërisht një zgjidhje të re dhe të plotë ligjore. Sipas projekt-paralajmërimeve, ky ligj do të fokusohet ekskluzivisht te rregullimi i fushës së barnave, ndërkohë që pajisjet mjekësore dhe veprimtaria farmaceutike do të trajtohen në të ardhmen përmes akteve të veçanta ligjore. Në fokus të reformës është vendosja e një procedure të detyrueshme për raportimin me kohë të mungesës së barnave. Prodhuesit dhe mbajtësit e autorizimeve do të kenë detyrimin ligjor të njoftojnë paraprakisht për çdo ndërprerje të mundshme në vijat e prodhimit apo të furnizimit, çka do t'u lejojë institucioneve shëndetësore të ndërhyjnë në kohë për sigurimin e terapive alternative. Klekovski theksoi se një pjesë e konsiderueshme e këtyre ngërçeve mund të parashikohen paraprakisht, gjë që kërkon një nivel më të lartë koordinimi mes institucioneve shtetërore dhe vetë furnizuesve. Si rast konkret, ai solli në vëmendje barin „Dekotin“, për të cilin aktualisht regjistrohet një mungesë e vazhdueshme. Paketa e re ligjore parasheh gjithashtu protokolle të modernizuara për raportimin e efekteve anësore të barnave, duke siguruar njëkohësisht përafrimin e plotë të legjislacionit vendor me direktivat dhe standardet evropiane. Për t'i dhënë fund abuzimeve, ministri paralajmëroi se korniza e re ligjore do të shoqërohet me masa të rrepta ndëshkimore kundër falsifikimit të barnave. Kjo do të kërkojë ndryshime paralele në Kodin Penal, në mënyrë që falsifikimi i medikamenteve të trajtohet si një vepër e veçantë penale. Lidhur me mungesat e herëpashershme të terapive në spitale, përfshirë edhe Klinikën e Onkologjisë, Klekovski bëri me dije se po kërkohen rrugë alternative për mbrojtjen e pacientëve. Njëkohësisht, kontratat e ardhshme të prokurimit publik do të përmbajnë sanksione të qarta për operatorët që dështojnë të realizojnë furnizimet brenda afateve të përcaktuara. Në këtë drejtim, Ministria po planifikon bisedime intensive me Fondin e Sigurimit Shëndetësor, me qëllim vendosjen e një planifikimi financiar afatgjatë gjatë procesit të blerjes së barnave. Me hyrjen në fuqi të ligjit të ri, procedurat e regjistrimit të barnave pritet të lehtësohen, ndërsa monitorimi i konsumit do të ngrihet në nivel më të lartë. Këta tregues do të shërbejnë si bazë thelbësore gjatë kalkulimeve financiare për zgjerimin e listës pozitive. Klekovski u shpreh optimist se gjatë vitit 2027 kjo listë do të pasurohet me barna të reja. Nga ana e tij, përfaqësuesi i Organizatës Botërore të Shëndetësisë në vend, doktor Akim Ali, e vlerësoi lart nismën për këtë zgjidhje të re, duke nënvizuar se një sistem ligjor modern është i pazëvendësueshëm për të garantuar barna të sigurta, efektive dhe lehtësisht të qasshme për të gjithë qytetarët. Procesi i hartimit të ligjit është shoqëruar me një qasje gjithëpërfshirëse, duke përfshirë përfaqësues të shoqatave të pacientëve, mjekë, farmacistë dhe aktorë të industrisë farmaceutike. Të gjitha sugjerimet dhe vërejtjet e tyre do të analizohen me kujdes përpara se projekt-ligji të kalojë për miratim në procedurë qeveritare.