Gjermania drejt përgjysmimit të lejeve të punës për Ballkanin Perëndimor, nesër vendos qeveria

BERLIN– Qeveria federale gjermane pritet të miratojë të mërkurën, më 4 nëntor, projektverordnesën që përgjysmon kuotën vjetore të të ashtuquajturës Rregullore për Ballkanin Perëndimor (Westbalkanregelung). Sipas projektit të Ministrisë Federale të Punës, nga 1 janari 2027 do të lejohen vetëm 25 mijë miratime të para për punësim në vit, në vend të 50 mijëve që vlejnë aktualisht. Rregullorja, e futur në vitin 2016, u mundëson qytetarëve të Kosovës, Shqipërisë, Maqedonisë së Veriut, Malit të Zi, Bosnjë-Hercegovinës dhe Serbisë të punojnë në Gjermani me kushte të lehtësuara, nëse kanë një ofertë konkrete pune. Nuk kërkohet njohja e diplomës, gjuha gjermane apo pagë minimale e caktuar, por miratimi duhet të jepet nga Agjencia Federale e Punësimit (BA). Kuota ishte rritur nga 25 mijë në 50 mijë në qershor të vitit 2024. Kurti ishte paraparë që në marrëveshjen e koalicionit mes CDU/CSU dhe SPD, ndërsa komisioni i koalicionit vendosi zbatimin e tij më 1 korrik 2026. Pas miratimit në kabinet, pritet që Bundesrati ta miratojë projektin më 18 dhjetor 2026. Kuota shterohet para fundit të vitit Plani ka hasur në kundërshtim nga vetë Agjencia Federale e Punësimit. Në një njoftim të 16 tetorit, BA bëri të ditur se kuota prej 50 mijë miratimesh nuk mjaftoi për të gjitha kërkesat as në vitin 2025 dhe se edhe këtë vit do të shterohet para fundit të vitit. Prandaj agjencia ka kërkuar që kuota të mbetet e pandryshuar. Sipas BA-së, mbi gjysmë milioni shtetas të vendeve të Ballkanit Perëndimor punojnë sot në Gjermani me sigurime shoqërore. Edhe pse rregullorja nuk kërkon kualifikim, 53 për qind e tyre punojnë të paktën si punëtorë të kualifikuar, dhe pothuajse gjysma e këtyre në profesione ku Gjermania ka mungesë fuqie punëtore. Kritika vijnë edhe nga Lidhja e Punëdhënësve Gjermanë (BDA), Këshilli i Ekspertëve Ekonomikë dhe shoqatat e zejtarisë. Shoqata e ekonomisë bavareze (vbw) e cilëson rregulloren si model suksesi dhe paralajmëron se kufizimi i saj pa nevojë do të godasë sidomos ndërtimtarinë, logjistikën dhe hotelerinë, degë me shumë vende pune të paplotësuara. Ndërtimtaria, më e goditura Sipas Lidhjes Qendrore të Industrisë Gjermane të Ndërtimit (ZDB), rreth 30 për qind e vizave sipas kësaj rregulloreje shkojnë në sektorin e ndërtimit, më shumë se në çdo degë tjetër. Lidhja e ka cilësuar përgjysmimin e kuotës si goditje të rëndë për ndërtimtarinë. Çfarë do të thotë për kosovarët Kuota ndahet sipas muajve dhe shtetësive, prandaj kohët e pritjes ndryshojnë nga vendi në vend. Vetë BA ka dhënë shembullin se një kërkesë për një shtetas të Kosovës, e paraqitur në qershor, mund të marrë miratimin paraprak vetëm në dhjetor. Me përgjysmimin e kuotës, këto pritje rrezikojnë të zgjaten edhe më shumë. Ndryshimi prek vetëm miratimet e para për punësim. Për ata që tashmë punojnë në Gjermani sipas kësaj rregulloreje, ekspertët këshillojnë që çdo ndërrim punëdhënësi apo ndryshim thelbësor i punës të koordinohet paraprakisht me zyrën e të huajve dhe me BA-në. Deri në hyrjen në fuqi të ndryshimit, mbetet në fuqi kufiri aktual prej 50 mijë miratimesh në vit.