Rreziku i bllokimit të eksporteve në Mal të Zi, DHTIK kërkon veprim të menjëhershëm nga Qeveria

Dhoma e Tregtisë dhe Industrisë Kosovë (DHTIK) ka ngritur alarmin mbi rrezikun e ndërprerjes së dërgesave të peshkut nga Kosova drejt Malit të Zi. Ky zhvillim vjen si pasojë e rregullave të reja që Podgorica zyrtare po zbatojë për t'i përafruar ligjet e saj me direktivat e Bashkimit Evropian. Sipas njoftimit të Dhomës, kushtet e reja prekin drejtpërdrejt peshkun e freskët, të ftohtë dhe të ngrirë. Më konkretisht, duke filluar nga data 30 qershor 2027, Mali i Zi do të ndalojë hyrjen e mallrave nga shtete dhe operatorë ekonomikë që nuk figurojnë në listat zyrtare të autorizuara nga blloku evropian. Në dritën e këtij ngërçi të mundshëm tregtar, DHTIK u ka bërë thirrje institucioneve qendrore, duke përfshirë Agjencinë e Ushqimit dhe Veterinarisë (AUVK), Ministrinë e Bujqësisë, si dhe Ministrinë e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit, që të ndërhyjnë pa humbur kohë për të mbrojtur prodhuesit vendas. Në një përgjigje zyrtare dërguar Dhomës, Ministria e Bujqësisë ka bërë të ditur se i ka kërkuar AUVK-së trajtimin me prioritet të kësaj dosjeje, shqyrtimin e bazës ligjore të këtyre kufizimeve, vendosjen e kontakteve me homologët malazezë dhe përcaktimin e kritereve për të garantuar vijueshmërinë e eksporteve. Megjithatë, nga ana e DHTIK-së vlerësohet se reagimi institucional nuk duhet të zvarritet deri në afatin e fundit të përcaktuar nga shteti fqinj. “Institucionet e Kosovës duhet të mos presin deri në afatin e paralajmëruar, por të fillojnë menjëherë bisedimet me autoritetet malazeze dhe me Komisionin Evropian për të përcaktuar rrugën që duhet ndjekur”, theksohet në komunikatën e lëshuar nga DHTIK. Përveç tregut malazez, shqetësim tjetër për bizneset kosovare mbetet edhe qasja e Shqipërisë në të ardhmen. Për shkak të procesit të integrimit evropian dhe harmonizimit të legjislacionit, masa të ngjashme mund të shtrihen edhe atje, duke rrezikuar pozitat e eksportuesve tanë. Për këtë arsye, DHTIK kërkon nga AUVK-ja një auditim të gjendjes reale të kontrollit veterinar, evidentimin e boshllëqeve dhe hartimin e një strategjie të qartë me afate kohore për të përmbushur standardet e kërkuara. Njëkohësisht, bizneset kërkojnë që vendi ynë të plotësojë kushtet e nevojshme për të eksportuar mish dhe nënprodukte shtazore drejt Bashkimit Evropian, gjë që do të hapte horizonte të reja për ekonominë e vendit. Kryetregtarët e vendit i kanë bërë thirje gjithashtu Ministrisë së Tregtisë që këtë problematikë ta ngrejë në platformat e CEFTA-s, me qëllim të adresimit të barrierave që cënojnë shkëmbimet rajonale. “Humbja e tregut malazez, si dhe kufizimi i mundshëm i qasjes në tregun shqiptar, do të ishte një goditje për prodhuesit kosovarë dhe do të ndikonte drejtpërdrejt në aktivitetin e tyre ekonomik dhe mundësitë për eksport”, paralajmëron DHTIK. Në mbyllje, Dhoma nënvizon se korporatat vendase nuk guxojnë të humbasin pozitat e fituara në tregjet rajonale për shkak të ngadalësisë apo mungesës së bashkëpunimit mes dikastereve shtetërore. “Për këtë arsye, kërkojmë që institucionet përgjegjëse të veprojnë me urgjencë dhe të sigurojnë që prodhuesit kosovarë të kenë mundësinë t'i përmbushin kërkesat e nevojshme dhe të vazhdojnë eksportin e produkteve të tyre”, përfundon reagimi i DHTIK-së.