Njeriu me dy zemra: Rrëfimi i jashtëzakonshëm jetësor dhe sprovat e gazetarit Fuat Memelli

Shpesh herë metafora "me dy zemra" duket si një hiperbolë letrare, por pas leximit të veprës "Jetë në dy kontinente" të autorit Fuat Memelli, kupton se kjo shprehje përkon plotësisht me realitetin. Edhe pse konceptuar si një monografi familjare, ky libër i kalon kufijtë e një biografie tradicionale. Gjatë leximit të tij, të vjen ndërmend parimi i laureates franceze të nominuar në vitin 2022, Annie Ernaux, e cila shprehet se fakti për të përjetuar diçka, pavarësisht se çfarë, të jep të drejtën e plotë për ta hedhur në letër. Të rrëfesh përjetimet e jetës duket një sipërmarrje e lehtë me fjalë, por ky libër ngjan me një dëshmi të gjallë ku përfshihet një rrugëtim 80-vjeçar i autorit. Një histori kaq e larmishme nga e shkuarja deri në të tashmen, e cila shquhet për dimensionin e saj intrikat dhe mjaft tërheqës për lexuesin. Kjo sagë autobiografike e ka zanafillën që në foshnjëri, por zhvillohet nëpër kthesa dhe zigzagje që të kujtojnë skenat e një filmi kinematografik me metrazh të gjatë. Në qendër të kësaj ngjarjeje vendosen fillimisht pjesëtarët e familjes, për t'u zgjeruar më pas me banorët e Sinicës së Korçës, vendlindja ku “regjisori” i kësaj dëshmie, Fuat Memelli, ka lënë rrënjët e tij të pashlyeshme. Lidhja me Sinicën mbetet e fortë në zemrën e tij edhe gjatë periudhës kur u transferua si student në Tiranë, në Institutin Bujqësor, duke shërbyer si një shtyllë e rëndësishme e formimit të tij moral. Fati e favorizoi të niste rrugën e punës në kryeqytet, fillimisht si gazetar dhe më pas si kameraman në Televizionin Shqiptar. Aftësitë e tij profesionale nuk erdhën si rezultat i ndërhyrjeve apo mbështetjes partiake. Përkundrazi, djaloshi nga Sinica kishte dëshmuar talentin e tij përmes shkrimeve në prozë dhe poezi në shtypin e epokës, si fryt i pasionit të hershëm për letrën e shtypur. Angazhimi në institucionin televiziv ishte njëkohësisht prestigjioz dhe i mbushur me sfida e përgjegjësi. Ndryshimet e drejtorive sillnin shpesh valë sprovash për stafin. Letrat anonime nga njerëz të panjohur alarmonin udhëheqjen e partisë se filani apo fisteku gjoja kishin cenueshmëri në biografinë e tyre dhe nuk i plotësonin kushtet për të punuar në televizion. Këto intriga nuk e kursyen as Fuatin, çka shtyu drejtorin e atëhershëm, Thanas Nano – pavarësisht aftësive të spikatura të gazetarit – ta transferonte forcërisht për punë në kooperativën bujqësore të Petrelës. Kur njihesh me këtë episod, të vijnë ndërmend vargjet e njohura të Atë Gjergj Fishtës: „Me kenë i mirë, të mprehin, Me pas bisht, ta presin, Për mos me pas, ta ngjesin“. Kështu, atij i "ngjitën një bisht" artificial, duke trilluar gjoja se një i afërm i largët i tij kishte shfaqur tendenca arratisjeje. Ishte kulmi i epokës së denoncimeve anonime, por pavarësisht kësaj, edhe në Petrelë ai fitoi zemrat, vlerësimin dhe respektin e bashkëfshatarëve me punën e tij të palodhur. Pas verifikimit të së vërtetës, akuza e sajuar u rrëzua dhe ai u riintegrua në detyrën e tij në televizion. Ky rikthim i drejtë erdhi si rrjedhojë e integritetit dhe natyrës së tij dashamirëse, duke vërtetuar shprehjen e njohur se drejtësia gjen gjithmonë rrugën e saj. Në këtë rast gjen vend thënia e Aristotelit: „Është karakteristikë e një njeriu shpirtmadh (jo më kot e kam nominuar me dy zemra), të mos kërkojë ndere, por të jetë i gatshëm të bëjë të mira për të tjerët“. Me t'u kthyer në detyrë, kur Televizioni kishte nevojë urgjente për blerjen e pajisjeve të reja xhirimi, nisen sërish prapaskenat. Meqenëse bisedimet parashikonin njohjen e gjuhës frënge dhe zhvilloheshin në Francë, ai iu nënshtrua një kursi intensiv për të zotëruar gjuhën. Pavarësisht se mori dëshminë përkatëse, qarqe keqdashëse tentuan sërish ta sabotonin për t'i dërguar të tjerë në vend të tij. Në fund, ai udhëtoi drejt Francës dhe u kthye me sukses me aparaturën e kohës. Por, duke huazuar një shprehje nga kinematografia jonë se „i çali të kujton dhe nuk të harron“, hijet që e ndiqnin pas kurdisën sërish intriga të reja përmes dy keqbërësve...