Rrëfime të dhimbshme të së kaluarës: Si trajton filmi “Hana” plagët e luftës dhe traumat e grave

Kinematografia vendase sjell një prej projekteve më domethënëse që trajton dramat njerëzore të lëna pas nga konflikti i armatosur, përmes filmit “Hana”, i cili vjen me skenar të Fadil Hysajt dhe nën regjinë e Ujkan Hysajt. Në këtë prodhim kinematografik, mbështetur nga Qendra Kinematografike e Kosovës me producente Kushtrim Koliqin, ngjarjet ndërtohen mbi një truall të ndjeshëm psikologjik dhe historik. Sfidat për të pasqyruar ngjarjet e rënda të së kaluarës dhe pasojat e tyre afatgjata në psikikën kombëtare janë të mëdha. Në këtë vepër, lufta nuk shfaqet thjesht përmes skenave të betejës, por si një periudhë e errët kur civilë të pafajshëm, gra e burra, u gjendën të pambrojtur përballë dhunës. Vëmendja përqendrohet te traumat e grave dhe te rrëfimet e dhunshme që dalin në pah fillimisht si biseda të zakonshme mes tyre, të ngjashme me një tryezë diskutimi apo një bashkëbisedim grash, ku secila ndan barrën e fatkeqësisë së përjetuar. “Hana” konsiderohet si një ndër kinematografitë më tronditëse të realizuara ndonjëherë në vend për trajtimin e dhunës ndaj grave gjatë luftës. Temat e tilla shpesh janë anashkaluar nga kinematografia për shkak të ngurrimit për të ballafaquar shoqërinë me poshtërimin e pësuar, i cili shpesh është lënë në hije nga narrativat e trimërisë dhe këngët patriotike. Si një dramë e mirëfilltë psikologjike, filmi nis me një dinamikë të fortë aktrimi, ku përballja me kujtimet e dhimbshme shfaqet si një lloj provokimi që rizgjedh dhimbjen. Edhe pse psikologët sugjerojnë se rrëfimi i së keqes ndihmon në çlirimin shpirtëror, përballja me imazhet që gratë do të donin t’i harronin mbetet një sfidë e rëndë jetësore, duke ngritur pikëpyetjen nëse shkarkimi i vërtetë emocional arrihet përmes fjalëve. Skenari i ideuar nga Fadil Hysaj dhe regjia e kujdesshme e Ujkan Hysajt kanë bashkuar një kastë të njohur aktorësh, të cilët sjellin në jetë figura mbresëlënëse. Interpretuesit kryesorë të këtij mozaiku artistik përfshijnë emra si Sheqerie Buqaj, Refet Abazi, Ilire Vinca, Ermin Bravo, Teuta Hajdini, Fatlume Bunjaku, Agron Shala, Lumnije Muçaj, si dhe Bislim Muçaj, të cilët japin performanca të spikatura pa rënë në grackën e patetikës. I ndërtuar me një përkushtim të veçantë dhe pa efekte artificiale, “Hana” sjell skena rrëqethëse që evokojnë të kaluarën e dhimbshme. Prania e forcave policore dhe ushtarake serbe shërben si sfond i pashmangshëm i dhunës, duke vendosur në qendër të vëmendjes viktimat që do t'i bartin gjatë pasojat e kësaj tragjedie.